ANADOLU SELÇUKLU DÖNEMİ KAYSERİ TAÇKAPILARI GENEL ÖZELLİKLERİ

Anadolu Selçuklu yapılarındaki en önemli unsurlar şüphesiz taçkapılardır. Süslemelerinin yoğunluğu ve abidevi boyutlarıyla dikkat çeken bu taçkapılar yapıların en dikkat çekici öğeleridir. Belirli bir geleneğin ürünleri olan taçkapılar genel hatlarıyla birbirlerine benzese de ayrıntılarda oldukça farklılaşmaktadırlar. Bu farklılıklar bölgesel özellikler olarak nitelendirilebilir. Anadolu Selçuklu taçkapıları içerisinde bölgesel özellikleri açık bir şekilde gösteren taçkapılar, Kayseri il sınırları içerisindeki taçkapılardır. Ayrıntılı olarak incelenen Kayseri’deki Anadolu Selçuklu dönemi taçkapılarının; köşe payelerine sahip oldukları, ilk bordürlerinin genel olarak boş bırakıldığı, giriş açıklığının üstündeki basık kemerlerin taşlarının geçmeler yerine farklı bir anlayışla meydana getirildiği görülmüştür. Bununla birlikte kitabelerin büyük oranda kavsara kemerleriyle üst bölümdeki ilk süsleme kuşağı arasına düzenlendiği, yarım daire sütunçe başlık ve kaidelerin kullanıldığı, süslemeler ve bu süslemelerin işlenişinin aynı ekolün ürünleri olduğunun düşünülebileceği şeklinde çok sayıda benzer özelliklerinin olduğu dikkati çekmektedir. Araştırmada bu özellikler yapı bazında ayrıntılı incelenmiş, benzer özellikleri gösteren az sayıdaki diğer Anadolu Selçuklu dönemi taçkapıları belirtilerek karşılaştırmalar yapılmıştır. Ayrıca belirtilen bölgesel özelliklerin Kayseri yapıları dışında istisna olarak Niğde Melik Gazi Medresesi taçkapısıyla birebir örtüştüğü ve bu eserin taçkapısının da aynı ekolden sanatçılar tarafından inşa edilmiş olabileceği üzerinde durulmuştur.