Botanik Bahçelerinin Biyofilik Tasarım Kriterleri Doğrultusunda Değerlendirilmesi: Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi Örneği

Biyofilik tasarımlar insan-doğa ilişkisinin sürdürülebilmesi için etkili tasarım yaklaşımlarından biridir. Doğayla etkileşimin bireylerin fiziksel ve ruhsal sağlığı üzerinde önemli etkisi vardır. Botanik bahçeleri de kullanıcılarına doğanın güzelliklerini sunarak bireylerin doğaya karşı pozitif tutum sergilemesine yardımcı olan, kendilerini doğanın bir parçası hissetmelerini sağlayan, özellikle çocukların doğaya karşı meraklarını gidermeye imkan tanıyan özel bahçelerdir. Bu çalışmada Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi örneğinde biyofilik tasarım kriterlerinin irdelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda biyofilik tasarımın 14 kriterinin (doğayla görsel bağlantı, doğayla görsel olmayan bağlantı, ritmik olmayan görsel uyarı, termal ve hava akışı değişkenliği, suyun varlığı, dinamik ve dağınık ışık, doğal sistemlerle bağlantı, biyomorfik biçimler ve dokular, doğayla malzeme bağlantısı ve karmaşa ve düzen, olasılık/manzara, sığınak, gizem ve risk/tehlike) yerinde gözlemler ve fotoğraflama tekniği kullanılarak değerlendirilmesi yapılmıştır. Botanik bahçesinin bu kriterlerden sadece doğayla malzeme bağlantısı noktasında eksilikleri olduğu belirlenmiş ve bu noktada önerilerde bulunulmuştur. Biyofilik tasarımlar sayesinde insanların daha mutlu ve sağlıklı olacağı düşüncesinden hareketle biyofilik tasarım kriterlerinin yaygınlaştırılması gerektiği yönünde önerilerde de bulunulmuştur.