KASTAMONU’DA KADINLARIN FAALİYET GÖSTERDİĞİ CEMİYETLER (1876-1914)

Türk kadını, eski çağlardan itibaren gerek devlet gerek millet adına göstermiş olduğu özveri ve cesaretiyle tarih kitaplarında ismini duyurmayı başarmıştır. Bu bağlamda Osmanlı’nın dağılma sürecinde emperyalist güçlere karşı verdiği mücadelede Osmanlı kadının rolü oldukça büyüktür. Osmanlı Devleti’nin yaşamış olduğu Balkan Savaşları ve I. Dünya Savaşı’nın sonuçlarının doğurduğu toplumsal sorunlar Osmanlı halkını bir çıkmaza sokarken aynı zamanda milli birlik duygusunun da güçlenmesine ortam hazırlamıştır. Halk kadın, erkek ve çocuk ayrımı olmaksızın vatan savunmasına katılmıştır. Bu süreçte kadınların özellikle cephe gerisinde vermiş olduğu mücadele Osmanlı askerinin ihtiyaçlarının karşılanmasında oldukça etkili olmuştur. Savaş yıllarında kurulan kadın cemiyetleri ve yardım kuruluşları bu sürecin getirdiği teşkilatlanmalardır. Ülkenin farklı bölgelerinde halka yardım ve orduya destek amaçlı kurulan cemiyetlerden bazıları da Kastamonu’da kurulmuştur. Çalışmamızda Kastamonu’da farklı amaçlarla kurulan cemiyetlerin faaliyetlerini ve cemiyetlerdeki kadın faktörünü belirlemeyi amaçladık. Kastamonu vilayetine ait yerel basın, ulusal basın, kitap, makale ve resmî belgelerin ışığında düzenlenen araştırmamız I. Meşrutiyet döneminden I. Dünya Savaşına kadar geçen süreçte Kastamonu’da faaliyet gösteren cemiyetleri ve cemiyetlerdeki kadın faaliyetlerini kapsamaktadır.