21. Yüzyılda Fen Eğitimi: Yenilikçi Yaklaşımlar ve Güncel Araştırmalar

“21. Yüzyılda Fen Eğitimi: Yenilikçi Yaklaşımlar ve Güncel Araştırmalar” başlıklı kitap altı bölümden oluşmaktadır. “Okul Öncesi Fen Eğitiminde Montessori Yaklaşımının SWOT Analizi ile İncelenmesi: Öğretmen Görüşleri ve Literatür Sentezi” başlıklı birinci bölümde; okul öncesi fen eğitiminde Montessori yaklaşımını öğretmen görüşleri ve literatür doğrultusunda SWOT analizi ile incelenmektedir. Bulgular, yaklaşımın aktif öğrenme ve akademik başarı açısından güçlü olduğunu; ancak yüksek materyal maliyeti, sınırlı teknoloji entegrasyonu ve öğretmen yeterliği gibi faktörlerin uygulamayı zorlaştırdığını göstermektedir. Ayrıca veli desteği önemli bir fırsat sunarken, aile tutumları ve eğitimsel yetersizlikler potansiyel tehditler olarak belirlenmiştir.  “Türkiye Yüzyılı Maarif Eğitim Modelinin STEM Eğitimi Bağlamında Karşılaştırılması” başlıklı ikinci bölümde; Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile STEM eğitimi arasındaki kavramsal ve pedagojik uyumu incelenmektedir. Çalışmada, her iki yaklaşımın da disiplinler arası öğrenmeyi, öğrenci merkezli öğretimi ve 21. yüzyıl becerilerinin geliştirilmesini hedeflediği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca modelin STEM temelli öğrenme süreçlerini değerler, beceriler ve bütüncül gelişim anlayışıyla desteklediği vurgulanmıştır. “Fen Bilimleri Öğretmenlerinin Fen Eğitiminde İnovasyona Yönelik Algıları: Bir Olgubilim Çalışması” başlıklı üçüncü bölüm; fen bilimleri öğretmenlerinin fen eğitiminde inovasyona yönelik algılarını belirlemek amacıyla fenomenoloji deseniyle yürütülmüştür. Bulgular, öğretmenlerin inovasyonu yenilik ve gelişim olarak gördüğünü, bunun öğrenci motivasyonu ve öğrenme kalıcılığını artırabileceğini düşündüklerini göstermektedir. Ancak müfredat yoğunluğu, sınav odaklı sistem, yetersiz kaynaklar ve bilgi eksikliği gibi faktörlerin inovatif uygulamaları sınırladığı belirlenmiştir. “Okul Öncesi Öğretmenlerinin STEM Uygulamalarına Yönelik Görüşleri” başlıklı dördüncü bölümde; okul öncesi öğretmenlerinin STEM uygulamalarına yönelik görüşlerini incelemeyi amaçlayan nitel bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Bulgular, öğretmenlerin STEM uygulamalarını yaratıcılık, işbirliği ve bilimsel süreç becerilerini geliştiren yararlı bir yaklaşım olarak gördüklerini göstermektedir. Ancak materyal ve zaman yetersizliği ile kurumsal destek eksikliği uygulama sürecinde önemli sınırlılıklar oluşturmaktadır. “In Light of Current Research: The Integration of Artificial Intelligence and STEM in Science Education” başlıklı beşinci bölümde; fen eğitiminde STEM yaklaşımı ile yapay zekâ entegrasyonuna yönelik güncel araştırmalar incelenmektedir. Bulgular, yapay zekâ destekli STEM uygulamalarının öğrencilerin akademik başarı, problem çözme, motivasyon ve 21. yüzyıl becerilerini geliştirdiğini göstermektedir. Bununla birlikte teknik altyapı eksikliği, erişim sorunları ve etik konuların bu entegrasyon sürecinde dikkate alınması gereken önemli sınırlılıklar olduğu vurgulanmaktadır. “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Çerçevesinde Hazırlanan Ders Kitaplarında Millî Teknoloji Hamlesi” başlıklı altıncı bölümde; Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında hazırlanan 5. ve 6. sınıf fen bilimleri ders kitaplarında Millî Teknoloji Hamlesi vurgusunun nasıl yer aldığı incelenmektedir. Bulgular, ders kitaplarında millî teknoloji örneklerinin öğrencilerin bilimsel kavramları anlamlandırmasını destekleyen bağlam temelli bir öğrenme aracı olarak kullanıldığını göstermektedir. Ancak içeriklerin büyük ölçüde uzay ve havacılık teknolojileriyle sınırlı olduğu ve farklı teknoloji alanlarının daha fazla temsil edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu kitabın oluşturulmasında emeği geçen bölüm yazarlarına değerli katkıları için çok teşekkür ederim. Editör Prof. Dr. Ahmet Turan ORHAN