Türkiye’de Düşünce Özgürlüğü Konusundaki Basılı Kaynakların Nicelik ve İçerik Analizi: 1928-2020

Bilgi merkezlerinin işlevlerini yerine getirebilmesi için düşünce özgürlüğü kritik öneme sahiptir. Bilgi merkezleri sundukları kaynaklarla düşünce özgürlüğünü besler, düşünce özgürlüğü ise bilgi merkezlerinin her görüşe ait bilgi kaynağını hizmete sunmasına olanak sağlar. Türkiye’de düşünce özgürlüğü ve sansür üzerine yayımlanmış çok sayıda kaynak bulunmaktadır. Bu çalışma kapsamında, Türkiye’de 1928-2020 yılları arasında, düşünce özgürlüğü ve sansür üzerine yayımlanmış basılı kaynakların (kitap, makale ve tez) nicelik ve içerik analizi yapılmıştır. Çalışmada, “Türkiye’de düşünce özgürlüğü ve sansür konusunda yayımlanmış kaynakların türlerine göre dağılımı nasıl olmuştur, dönemlere göre sayısal dağılımı ve değişimi nasıl olmuştur ve dönemlere göre içerik değişimi nasıl olmuştur?” soruları yanıtlanmaya çalışılmıştır. Veri tabanlarından kapsamlı bir şekilde yapılan literatür taraması sonucunda ulaşılan kaynaklar kitap, makale ve tez olarak türlerine ayrılarak, kaynakların on yıllık dönemler için sayısal dağılım ve içerikleri değerlendirilmiştir. İçerik değerlendirmesi, başlıklarda kullanılan terimler üzerinden yapılmıştır. Çalışma kapsamında, 433’ü kitap, 638’i makale ve 232’si tez olmak üzere toplam 1303 kaynağa ulaşılmıştır. Çalışma sonucunda, düşünce özgürlüğü ve sansür ile ilgili yayın sayısının hızla yükselmekte olduğu, özellikle 2011-2020 döneminde yayımlanan kaynak sayısının önceki dönemlere göre büyük ölçüde arttığı ve başlıklarda kullanılan terimlerin değiştiği görülmüştür.