Architectural Archetype and Void: An Examination on Archetypal Voids in Aires Mateus Architecture

İnsanlık tarihi boyunca mimarlık üretiminin kaynağını oluşturan modellemeler, ilk ve orjinal olana referans veren mimari arketipleri oluşturur. Saf zihinsel temellendirmelere atıfla arketipler, temsil ettiği formları zaman ve yer bağlamından ayırabilen bir ilkesellik ile varlığını sürdürür. Varoluşunu tekrarlanan bir çağrışım ile kuran mimari arketipler, saf bilinçte var olan evrensel kabulün temsilidir. Mimarlığı kalıcılığın sanatı olarak tanımlayan Portekizli mimar kardeşler Manuel Aires Mateus ve Francisco Aires Mateus, içsel ve öz-yansıtıcı olanı temsil ettiğini düşündüğü mimari arketipler ile kalıcılık arayışlarını destekler. Mimarlık pratiğinde arketipik formlar insanlarla empati kurma yeteneğine sahiptir. Aires Mateus, bu empatik ilişkinin farklı ve yeni mimarlık anlayışında köprü kurucu özelliğini mimari üretimleri ile hayata geçirir. Mimari arketipler, geçmişten günümüze kayıt altına alınmış mimari miras formlarının mimarlık nesnesinde doluluk ve boşluk oranlarına ilişkin ilkesel yasaların var olduğunu gösterir. Aires Mateus, geçmiş ve geleneğe referans veren arketip formları mimarlık nesnesinde oluşturduğu boşlukta arayarak farklılaşan ve özgünleşen bir mimarlık anlayışını ortaya koyar. Temel formlar ile yaratılan başka bir zaman ve mekân boyutu, Aires Mateus mimarlığında boşluğun merkezine yerleştirilir. Boşluğun nasıl sınırlandığı ve nasıl çizildiğini tanımlayan şey ise, mimari arketip formlardır. Mimarlık nesnesi, kendi kütlesi içinde ve dışında oluşturduğu muğlak alanları boşlukta yaratılan arketip ile tanımlı kılarak, mekânı deneyimleyende bir tanışıklık hissi yaratır. Bu tanışıklık hissi Aires Mateus mimari üretimlerinde en başından beri yer alan bir özelliktir. Bu bağlamda, yeni yüzyılın çok sesli, teknik ve teknolojik, geleneksel olana atıfı benimsemeyen mimarlık ortamında, arketip formların korunaklı sınırları içinde yokluk ve boşluk odağında şekillenen Aires Mateus mimarlığı, mimarlık paradigmaları arasında okuma ve incelemesinin yapılması gereken önemli bir yerde konumlanmaktadır.