Psychoanalytic Analysis of a Sufi Text: Mustafa Kutlu

Edebiyat özelinde psikanalitik yaklaşım, herhangi bir edebî eserde kahramanın ya da kahramanların ruhsal ve zihinsel dünyalarını inceleme üzerine yapılmaktadır. Bu bağlamda Tasavvufî bir yazar olarak bilinen Mustafa Kutlu’nun kitabına adını veren “Sır” adlı öyküsü bu çalışmanın ana konusunu oluşturmaktadır. Bilhassa Freud üzerinden bilinen psikanaliz yöntemi, özellikle bireyin günlük yaşamının bilinçaltına yansıyan etkileri üzerinden incelenmektedir. Bu bağlamda bireyin rüyalarla veya bedenin farkında olmadan verdiği tepkilerden oluşan etkenler psikanalizin inceleme alanına girmektedir. Kutlu’nun İslâmi bakış açısıyla kaleme aldığı öyküsü, bilinçaltı ve bilinçdışı arasındaki çatışmayı sunmaktadır. Makale, Tasavvufî bir esere sadece dini açıdan değil, vicdan ve zihin çatışmalarının da olduğu psikanaliz yöntemiyle söz konusu öykünün incelenebileceğini göstermeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda, makalede bireyin inançları, bilinçaltı ve bilinçdışı arasındaki çatışmanın psikanaliz yöntemiyle ortaya koyulması amaçlanmaktadır.