Bir Anket Işığında Son Dönem Osmanlı Aydınlarının Bakışıyla Karma Eğitim

Anket, mülakat, söyleşi, röportaj bilinçle yahut bilinç dışı birbirinin yerine kullanılan edebî türler olarak karşımıza çıkmaktadır. Bunun sebebi bu türlerin hepsinin temelinde muhataba soru yöneltilmesi olmalıdır. Birbirinin yerine de kullanılabilen bu terimlerden bilimsel alanlara en çok yaklaşan terim, anket terimidir. Bunun sonucu olarak anket aynı zamanda bütün bilimsel disiplinlerde ortak olarak kullanılabilen bir terim olarak belirginleşir. Anket, diğer bilimsel disiplinler dışında edebiyat bilimi alanında da önemli bir bilgilendirme ve sezdirme aracı olarak varlığını sürdürmektedir. Kapsama alanı açısından daha geniş ve bütün bilimsel alanlarda kullanılabilen anket türünün Türk edebiyatına girişi ve kullanılışı da diğer edebî türler gibi Tanzimat dönemine aittir. Anket türüne başlangıçta aydınların yaklaşımı mesafeli olmuş, sorulan sorulara tereddütle cevap verilmiş, hatta zaman zaman cevap vermekten kaçınılmış ancak zamanla anket türü özellikle süreli yayınların sayfalarına çeşitlilik ve zenginlik katmıştır. Türk edebiyatına anket türünün edebî bir tür olarak girişi ve kullanımında süreli yayınların hizmeti büyüktür. Başlangıçta süreli yayınlarda rağbet bulan anketler genellikle anket yapılan sanatçıların eserlerine yansımayan ve okurun ilgisini çekecek sorulardan oluşmaktadır.  Bu anketler edebiyat araştırmalarına katkı sağlamaları sebebiyle de önemlidir. 6 Mart 1919 – 25 Kanun-i Evvel 1919 tarihleri arasında 17 sayı yayın hayatını sürdüren Büyük Mecmua’da yayımlanan anketler kamuoyu ilgisi gözetilerek yapılmış sosyal, siyasi, dinî, pedagojik ve edebî içerikli anketlerdir. Derginin yayımlandığı yıllarda yaşayan sanatkârlar ve aydınlara yöneltilen sorulara verilen cevaplar dönemin sosyal, siyasi, dinî, pedagojik, edebî panaromasını içerir ve bu alanlara dair sanatçıların beğenilerini ve kabullerini yansıtır. Bu çalışmada Büyük Mecmua’da dönemin aydın/yazarlarıyla yapılan karma eğitim içerikli anket değerlendirilecektir.IN THE LİGHT OF A QUESTİONNAİRE, MİXED EDUCATİON FROM THE PERSPECTİVE OF RECENT OTTOMAN İNTELLECTUALS.AbstractQuestionnaires, interviews, chatting, reportage appear as literary genres that are used interchangeably with the conscious or unconscious. The reason for this must be the question of addressing the interlocutor on the basis of all these species. Of these terms, which can also be used interchangeably, the term most closely approaching scientific fields is the survey term. As a result, the questionnaire also becomes evident as a term that can be used in common in all scientific disciplines.In addition to other scientific disciplines, the survey continues to exist as an important information and sensing tool in the field of literature. Like the other literary genres, the introduction and use of the survey type, which is wider in terms of coverage and can be used in all scientific fields, belongs to the Tanzimat period. Initially, the approach of intellectuals to the type of questionnaire has been distant, questions have been answered with hesitation, and even from time to time the answer has been avoided, but over time the type of survey has added diversity and richness to the pages of periodicals. Periodicals have a great service in the introduction and use of questionnaire as a literary genre in Turkish literature. Initially, the surveys, which are in demand in periodicals, generally consist of questions that are not reflected in the works of the artists surveyed and will attract the interest of the reader. These surveys are also important because they contribute to literature research. The surveys which were published in Büyük Mecmua between 17 March 1919 and 25 December 1919 are social, political, religious, pedagogical and literary surveys. The answers to the questions directed to the artists and intellectuals living in the years that the journal was published include the social, political, religious, pedagogical and literary panorama of the period and reflect the appreciation and acceptance of the artists in these fields. In this study, a mixed education survey conducted with intellectuals / writers of the period will be evaluated.