RUSLARIN GÜNEY KAFKASYA’DA İSTEMEDİĞİ ERMENİLER

XIX. yüzyılın sonlarında Çarlık Rusya’sında Ermenilerle ilgili düşüncelerde bazı değişiklikler söz konusu oldu. Bahsi geçen dönemde Güney Kafkasya’nın stratejik açıdan önemi her geçen gün daha da artmaktaydı. Ruslar tarafından büyük yetki ve haklarla kuşatılmış Ermeniler bu bölgedeki ekonomik gücü ellerine alarak Batılı devletlerle iş birliği arayışına girdi. Bu da Rusları büyük ölçüde rahatsız etti. XIX. yüzyılın sonlarında Çarlık Rusya’sının Doğu Anadolu’yla ilgili çeşitli planları vardı. 1877-1878 Osmanlı-Rus savaşının ardından Çarlık Rusya’sı Rize, Erzurum, Van ve Hami’de dört tane askeri konsolosluk açmıştı. Ruslar bu yolla özellikle Kürtler ve Ermeniler arasındaki gelişmeleri takip etmek istiyordu. Dolayısıyla Ermenilerin Güney Kafkasya ve Doğu Anadolu’daki faaliyetleri Ruslar açısından sadece dış politika için önemli değildi. Çarlık Rusya’sı bu dönem de Güney Kafkasya milletleri arasında artan ulusal bilinç hareketlerini de düşünmek zorundaydı. Hal böyle olunca Rus yetkilileri, Ermeni devrimcilerinin Rusya Çarlığı dâhilinde özellikle de sınır bölgelerinde güçlenmeye başlaması karşısında harekete geçti. Böylece Ermeniler içerisinde Ruslar tarafından istenmeyen bir grup ortaya çıktı.