The World of Thought of Aliya Izetbegovic in the Context of Social Work

Yirminci yüzyıl boyunca özellikle Avrupa’da yaşanan savaş, kıtlık ve salgın hastalıklarla birlikte ortaya çıkan ekonomik ve sosyal krizler neticesinde bireyi ve toplumu güvence altına alan bir sosyal devlet anlayışı gelişerek kurumsallaşmaya başlamıştır. Geçmiş dönemde birey için sosyal koruma sağlayan aile ve akrabalık gibi sosyal güvenlik ve sosyal hizmet sunan doğal ağlar giderek erozyona uğradığından bu rolü üstlenen asli unsur devlet olmuştur. Gelişen sosyal devlet anlayışının bir gereği olarak kadınlar, azınlıklar, göçmenler, işsizler, yaşlılar ve çocuklar gibi dezavantajlı grupların hakları eşitlik, adalet, demokrasi ve özgürlük gibi temel haklar çerçevesinde yeniden düzenlenmiş ve evrensel bir boyut kazanmıştır. Aynı dönemde Avrupa’da yaşanan bütün savaşlara, sosyoekonomik ve siyasal krizlere tanıklık etmiş bir düşünür olarak Aliya İzzetbegoviç’in çalışmalarının da temel evrensel sosyal haklar, demokrasi, eşitlik ve ahlak temelinde şekillendiği ve sosyal hizmet alanları olarak ifade edilen aile, kadın, yaşlı, çocuk, yoksulluk, savaş, suç gibi konuları kapsadığı görülmektedir. Ancak Bosna Hersek Cumhuriyeti’nin kurucu devlet başkanı olması sebebiyle Aliya İzzetbegoviç’in eserleri daha çok siyaset felsefesi, din ve ahlak yaklaşımları üzerinden ele alınmıştır. Oysa Aliya’nın sosyal alana dair söylediği fikirlerin pek çoğu bugün var olan sosyal hizmet ve insan hakları perspektifine uygun düşmektedir. Bu yönüyle bu çalışmada düşünürün sosyal hizmet konuları kapsamında ifade ettiği fikirlere yer verilerek Aliya İzzetbegoviç düşüncesinde sosyal hizmet paradigmasının ne olduğu sorusuna cevap aranacaktır. Buna göre Aliya’nın eserleri aile, kadın, suç, yaşlı gibi sosyal hizmet temalı konu başlıkları üzerinden analiz edilmiş ve Aliya’nın eserlerine dair siyasi ve dini algının ötesine geçebilen evrensel söylemleri açığa çıkarılmıştır.