KIRGIZ (KAZAK) RUHANİ MİSYONUNUN KURULUŞU VE FAALİYETLERİ 1895-1905

Bu çalışma, Rusya İmparatorluğu’nun idari, sosyal ve dini politikalarının bir yansıması olan Bağımsız Kırgız Ruhani Misyonu’nun 1895–1905 yılları arasındaki faaliyetlerini ele almaktadır. Başlangıçta Altay Misyonu’na bağlı olan ve 1895 yılında Kutsal Sinod’un kararıyla bağımsız bir hüviyet kazanan misyon, Omsk Piskoposluğu’na bağlanmış, Semi-palatinsk ve Akmola bölgelerinde örgütlenmiştir. Misyonun temel amacı yalnızca dini propaganda ve Hristiyanlaştır-ma değil, aynı zamanda göçebe Kırgızların yerleşik hayata geçirilmesi, Rus göçmenlerle birlikte yeni bir sosyal düzenin kurulması ve devlet otoritesinin pekiştirilmesi olmuştur. Vaftiz edilenlere verilen arazi, hayvan, giyecek, yiyecek, balıkçılık ruhsatı ve vergi muafiyetleri, misyonun dini propagandasını maddi ayrıcalıklarla pekiştirdiğini ortaya koy-maktadır. XX. yüzyılın başlarında yaşanan kıtlık ve kuraklık, misyonun faaliyetlerini ciddi biçimde etkilemiştir. Hay-vanların kitlesel kaybı ve açlık, yeni vaftiz edilen toplulukları tamamen misyon merkezlerine bağımlı hale getirmiştir. Buna ek olarak Rus göçmenlerin artışı ve arazi tahsisleri, Kırgızlar ile yeni yerleşimciler arasında gerilimlere yol aç-mıştır. Misyoner raporları yalnızca dini propaganda açısından değil, aynı zamanda Kırgızların sosyal yapısı, göçebe yaşam tarzı, misafirperverliği ve İslam’ın bölgede oynadığı rol hakkında da önemli etnografik gözlemler içermektedir. Bu nedenle Bağımsız Kırgız Misyonu, hem dini misyonerlik faaliyetleri hem de dönemin Kırgız toplumuna dair sundu-ğu veriler açısından dikkat çekici bir örnek teşkil etmektedir.