Eğitimdeki Eşitsizliğin Değerlendirilmesi

İnsanların çok az kontrol sahibi oldukları servet, cinsiyet, etnik köken ve konum gibi koşulların, eğitim ve yaşam fırsatlarını şekillendirmede önemli bir rolü vardır. Bu nedenle eşitsizlik sorunu, sadece sosyal ve ekonomik açıdan değil eğitim açısından da önemli konulardan biri haline gelmiştir. Eğitimdeki eşitsizliğin giderilmesi için politika yapıcılar ve uygulayıcılar eğitim ve diğer sosyal olanakların eşit dağılımını sağlamalıdır. Toplumların sahip oldukları sosyal, ekonomik ve kültürel sermaye bileşimi eğitimle etkileşim halindedir. Ayrıca, bilindiği gibi eğitim özellikle beşerî sermayenin geliştirilmesi konusundaki kilit unsurlardan biridir. Beşerî sermaye birikimi engellendiğinde meydana gelecek olan kayıplar telafi edilemez, bu yüzden nitelikli işgücüne ulaşma açısından eğitime önem vermemiz gerekmektedir. Ancak gerek eğitimin niteliği gerekse eğitime ulaşım açısından tüm ülkelerde eşit koşullar sağlanamamaktadır. Bu nedenle, eğitimdeki eşitsizliğin yoğun olduğu ülkelerde insanların sahip oldukları zekâ, yetenek, kabiliyet farklılaşmakta ve beşerî sermayenin kalkınma ve büyüme sürecindeki etkileri sınırlandırılmaktadır. Bu çalışmada amacımız İnsani Gelişme Endeksinde alt bir endeks olarak hesaplanan ve eğitimin ülkede ortalama dağılımı hakkında bilgi veren Eğitim Endeksi ile eğitimin dağılımına duyarlı olan Eşitsizlikle Uyumlandırılmış Eğitim Endeksinin ülkeler arası karşılaştırılmasıdır. Çalışmamızda ayrıca eğitim dağılımından kaynaklı kayıpların hangi ülke grupları için yüksek olduğu tespit edilecek ve bu ülkelerde daha eşit bir eğitimin sağlanması için çözüm önerileri getirilecektir.