پاڵنەرەکانی پڕچەککردن و فرۆشتنی چەکی ئەمریکی بە ئێران ١٩٧٢ - ١٩٧٤

ئەم توێژینەوەیە بەناونیشانی (پاڵنەرەکانی پڕچەککردن و فرۆشتنی چەکی ئەمریکی بە ئێران)، هەوڵێکە بۆ تیشک خستنە سەر ڕەوشی سەربازیی لە ناوچەی کەنداوی عەرەبی، گومانی تێدا نییە کە پرسی پڕچەککردن لە حەفتاکانی سەدەی بیستەم لایەنێکی گرنگی لە پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان وەرگرتبوو، هاوشێوەی ئەو ململانێیانەی لەو سەردەمەدا لە نێوان ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا  و یەکێتی سۆڤیەتدا پەرەی سەندبوو، کە هەر لایەنێکیان هەوڵەکانی خۆی بۆ فراوانکردنی کاریگەری و توانا سیاسی و سەربازییەکانی لەسەر حیسابی لایەنی بەرامبەر لە خۆرهەڵاتی ناوەڕاستدا خستبووەگەڕ . ئەم توێژینەوەیە تایبەتە بە پڕچەککردنی ئێران بە هەموو جۆرە چەکێکی ئاسایی جگە لە چەکی ئەتۆمی، ئەم بڕیارەی نیکسۆنی سەرۆکی ئەمەریکا لە ئەنجامی مەترسی بڵاوبوونەوەی هەژموونی کۆمۆنیستی لە ناوچەی کەنداوی عەرەبی و بەستنی پەیماننامەی دۆستایەتی و هاوکاری نێوان یەکێتی سۆڤیەت و عێراق بوو . توێژینەوەکە باس لەوە دەکات کە فرۆشتنی چەک لەلایەن ئەمریکاوە بە ئێران وایکردووە ئێران ببێتە بریکارێکی دڵسۆزو پارێزەری بەرژەوەندییەکانی ئەمریکا لە ناوچەی کەنداودا، بەمجۆرە ئێران بووە کڕیارێکی سەرەکی چەکی ئەمریکی لە ناوچەکەدا، بەجۆرێک لە کڕینی چەکدا پێش هەریەک لە ئیسرائیل و سعودیە کەوتەوە .