BİR SİVİL TOPLUM KURULUŞU: ZONGULDAK YARDIM SEVENLER DERNEĞİ (1941-1950)

Türkiye Cumhuriyeti’nde sivil toplum kuruluşları vatandaşların sorunlarının çözümünde ve onların topluma kazandırılmasında aktif rol almıştır. Bu derneklerden Hilal-i Ahmer (Kızılay), Himaye-i Etfal (Çocuk Esirgeme Kurumu), Himaye-i Etfal Kadın Yardım Cemiyeti (Türkiye Yardımsevenler Derneği) toplumun her kesimine faydalı hizmetler yapmıştır. Bu derneklerden biri olan Türkiye Yardım Sevenler Derneği de şubeler halinde faaliyet göstermiş; öncelikle işsiz, yoksul ve dul kalmış kadınlara yardımda bulunmayı temel ilke olarak benimsemiştir. Dernek siyasi bir amaç ile kurulmadığından tüzüğünde de ifade edildiği üzere yurt işleri ve sosyal yardım işleri ile uğraşmıştır. Özellikle II. Dünya Savaşı’nın devam ettiği 1939-1945 yılları arasında Türkiye Cumhuriyeti savaşa katılmasa da askerlere giyecek desteği sağlamak için Zonguldak’ın da içinde olduğu tüm şubeler seferber edilmiştir. Çalışmada; Zonguldak Yardımsevenler Derneği’nin 1941-1950 yılları arasında yaptığı kongrelerde aldığı kararlar ile yaptığı yardımseverlik faaliyetleri ortaya konulmuştur. Dernek söz konusu yıllarda yoksul kadınları dikimevinde çalıştırarak iş imkânı sağlamış, yoksul ve düşkün vatandaşlara sosyal yardımda bulunmuş, Türk kadınının süsten ve israftan kaçınmasını sağlayacak propagandanlar yaparak milli bilinç kazandırmaya çalışmıştır.