Engelliliğin Değişen Yüzü: “Gönüllü Ampütasyon” Üzerine Tartışmalar

Engellilik, doğuştan ve sonradan olan engellilik olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Doğuştan olan engelliliğe bir takım genetik faktörler, anne karnında gerçekleşen travmalar sebep olmaktadır. Sonradan olan engellilik ise, kaza hastalık gibi nedenlere dayanabilmektedir. Bu engellilik türlerinin yanı sıra başka bir engellilik türünün ortaya çıktığı görülmüştür. Bu engellilik türü en genel ismiyle Vücut Bütünlüğü Kimlik Bozukluğu olarak adlandırılmaktadır. Ayrıca bu engellilik türünün Ampute Kimlik Bozukluğu, Apotemnofilia, Wannabe ve Ampute Arzusu gibi birçok tanımlamaları bulunmaktadır. Bu engellilik türünün, kavramsal olarak birçok tanımlaması olsa da genel olarak sağlam bedende doğan bireylerin bedenlerini engelli hale getirmelerinden bahsetmektedir. Bu engellilik ampute ameliyatı yoluyla ya da kişilerin kendi çabalarıyla kendilerini engelli bırakmalarıyla gerçekleşmektedir. Bu bireyler sahip oldukları bedenle zihinlerindeki bedenin birbiriyle uyuşmadığı gerekçesiyle için ampute olmayı istemektedirler. Konuyla ilgili uluslararası alan yazında birçok tartışma bulunmaktadır. Ulusal alan yazına bakıldığında ise henüz tartışma konusu olmadığı görülmektedir. Bu çalışmada bu bireyleri içine alan kavramlar açıklanırken diğer yandan gönüllü amputasyonun etik boyutu ve hastalık kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği tartışılmaktadır. Ayrıca bu çalışma kapsamında gönüllü ampute olmuş kişilerle yapılan çalışmalara da yer verilmiştir.