ŞEYYÂD HAMZA’NIN YÛSUF VE ZELÎHÂ’SININ SÖZ VARLIĞINA DAİR BİR İNCELEME

Dillerin tarihi dönemlerine ait metinlerin ses, şekil, söz dizimi ve özellikle söz hazinesi art ve eş zamanlı çalışmalar için oldukça önemlidir. Bu tür çalışmalarda ses ve şekil değişikliklerinin yanı sıra anlam değişmeleri, sözcük yitimi vs. gibi durumların ortaya çıkışı ile bunların nedenleri ortaya konabilir. Bu nedenle gramer çalışmalarının en önemli destekçisi sözlük çalışmalarıdır. Bir dilin belirli bir dönemdeki söz varlığını ifade etmesi açısından sözlükler oldukça önemlidir. Bu bağlamda Türkçenin önemli bir kolu olan Oğuz Türkçesinin ilk devrelerine ait olan eserler bu kolun ortaya çıkışı ve söz hazinesi açısından birincil ve önemli kaynaklar arasındadır. Bu kaynaklardan biri de Şeyyâd Hamza’ya ait olan Yûsuf ve Zelîhâ mesnevisidir. Bu eserin söz hazinesi Eski Anadolu Türkçesinin yalın, anlaşılır, sade ve çoğu günümüz Türkiye Türkçesinde de kullanılmakta olan pekçok sözcük ve deyimi içermektedir. Bu çalışma, adı geçen eser ile ilgili olarak İbrahim TAŞ tarafından yapılan çalışmanın dizin kısmından yola çıkarak Yûsuf ile Zelîhâ mesnevisinin zengin söz varlığından hareketle Eski Anadolu Türkçesi’nin söz varlığı hakkında bazı değerlendirmelere ulaşılmaya çalışılmıştır.