Πειραματισμός, αξίες και δημοκρατία στο έργο του John Dewey

Η παρούσα διατριβή επικεντρώνεται στην σχέση της επιστήμης με τη δημοκρατία στο έργο ενός από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του αμερικάνικου πραγματισμού∙ του John Dewey. Εκλαμβάνοντας τον πειραματισμό του Dewey ως μια φιλοσοφία της πράξης, η οποία βασίζεται στην πειραματική μέθοδο των σύγχρονων φυσικών επιστημών εξετάζει τη σύνδεση του λειτουργικού χαρακτήρα του πειραματισμού με τη ριζοσπαστική θεωρία του Dewey για τη δημοκρατία και το συγκεκριμένο αξιακό περιεχόμενο που προσδίδει σε αυτήν. Τίθεται το ερώτημα για το κατά πόσο ο επιστημονικός αντικειμενισμός του πραγματισμού μπορεί να μας καθοδηγήσει στον δημοκρατικό μετασχηματισμό της κοινωνίας και να δικαιολογήσει το δημοκρατικό ιδεώδες έναντι άλλων μορφών κοινωνικής οργάνωσης. Κινούμενη προς σε αυτήν την κατεύθυνση η εργασία αναλύει συστηματικά τόσο το πρόβλημα της δικαιολόγησης των δημοκρατικών αξιών και του δημοκρατικού ιδεώδους όσο και τις διαφορετικές στρατηγικές με τις οποίες ο Dewey προσπάθησε να το επιλύσει. Έτσι, οι δημοκρατικές αξίες και η δικαιολόγησή τους αναδεικνύεται σε κομβικό ζήτημα της ντιουιανής σκέψης, το οποίο διαπερνάει κάθετα το θεωρητικό έργο του Dewey. Αποτελεί, επίσης, εκείνο το στοιχείο που αποκαλύπτει τόσο τα αδιέξοδα όσο και το κριτικό δυναμικό του πειραματισμού.Η εργασία υποστηρίζει πως το σύνολο του έργου του Dewey διέπεται από μία ανεπίλυτη ένταση μεταξύ του λειτουργικού χαρακτήρα της πειραματικής μεθόδου και των δημοκρατικών αξιών. Η αδυναμία του Dewey να μεταβεί ικανοποιητικά από την πραγματιστική γνωσιοθεωρία στο πεδίο των αξιών αφήνει, εν τέλει, μετέωρο το εγχείρημα της συγκρότησης μιας φιλοσοφίας της πράξης, η οποία βασίζεται στην πειραματική μέθοδο των φυσικών επιστημών. Το αποτέλεσμα είναι να υπάρχει αναπόδραστα ένα ανορθολογικό υπόλοιπο στην ντιουιανή θεωρία περί δημοκρατίας.