Áp lực già hóa dân số lên hệ thống an sinh xã hội ở Việt Nam: Thực trạng và khuyến nghị chính sách

Già hóa dân số đang trở thành một xu thế nhân khẩu học mang tính toàn cầu, tác động sâu sắc đến mọi mặt của đời sống kinh tế - xã hội. Việt Nam đã chính thức bước vào thời kỳ già hoá dân số từ năm 2011, với tốc độ gia tăng tỷ lệ người cao tuổi nằm trong nhóm nhanh nhất trên thế giới. Sự chuyển dịch “thần tốc” này không chỉ do tuổi thọ tăng cao, mà còn bắt nguồn từ sự sụt giảm mạnh và kéo dài của tỷ suất sinh, bên cạnh những hạn chế trong hệ thống an sinh xã hội hiện hành như tuổi nghỉ hưu thấp, tỷ lệ lao động tham gia bảo hiểm xã hội thấp và mức đóng hưu trí chưa tương xứng. Xu hướng này đặt ra những áp lực ngày càng lớn lên hệ thống an sinh xã hội, vốn đang trong quá trình hoàn thiện. Bài viết phân tích thực trạng áp lực mà già hóa dân số gây ra cho các trụ cột chính của an sinh xã hội ở Việt Nam, bao gồm hệ thống hưu trí, chăm sóc sức khỏe người cao tuổi và các mạng lưới hỗ trợ xã hội. Trên cơ sở đó, bài viết chỉ ra những thách thức và cơ hội, đồng thời, đề xuất một số khuyến nghị chính sách mang tính hệ thống và chiến lược nhằm ứng phó hiệu quả với áp lực già hóa dân số, hướng tới xây dựng một hệ thống an sinh xã hội bền vững, toàn diện và bao trùm.