Çağlayancerit Ağzı: Ünlüler (Kahramanmaraş Ağızları-III)

Ağız derlemeleri, Türk dili araştırmaları için dilin kayıt alına alınarak dilbilimi için işlevsel hale getirilmesi; fonetik, morfolojik, semantik ve sentaktik bakımdan orijinal sonuçlar barındırması, mukayeseli dil çalışmalarına zemin hazırlaması, ağız haritalarının oluşturulması, ağız sınıflandırmalarının geliştirilmesi ve kaybolmaya yüz tutmuş söz varlığının ortaya çıkarılması açısından önemlidir. Daha önce Mehmet Dursun Erdem ile Kahramanmaraş ve yöresi ağzı hakkında yaptığımız Kahramanmaraş’ın bütün ilçelerinden derlemeleri ele alan çalışmanın dil incelemesi bakımından daha spesifik, derinlikli çalışılması gereği doğmuş; bunun için ilçeler bazında başlanan Türkoğlu Ağzı (2009) ve Elbistan Ağzı (2012) çalışmalarının devamı olarak Çağlayancerit ağzı da incelemeye alınmıştır. Çağlayancerit hakkında özel olarak yapılmış ağız çalışmasının bulunmaması da çalışmayı zorunlu kılmıştır. Çalışmada Çağlayancerit’in Boylu, Düzbağ (Helete), Kaleköy, Küçükcerit, Oruçpınar ve Soğukpınar mahallerinden soruşturma tekniğiyle ve ses kayıt cihazıyla alınan derleme kayıtları değerlendirilmiştir. Ağırlıklı olarak yetmiş yaş ve üzeri, bulunduğu bölgeden hiç ayrılmamış, okuma yazma bilmeyen, konuşma bozukluğu olmayan kadınlardan alınan bu kayıtlar ‘Sony IC Recorder’ adlı ses kayıt ve transkripsiyon programı desteğiyle, transliterasyon yapılarak yazıya geçirilmiştir. Metinler “ünlüler” bakımından incelenmiş; bölgenin ünlü seslere dayalı fonetik özellikleri ortaya konmaya çalışılmıştır. Sonuç olarak Çağlayancerit ağzının Türkiye Türkçesi ağızları içindeki yeri belirlenmiş; bölge ağzını diğer bölgelerden ayrılan belli başlı sonuçlara yer verilmiştir. Bunlara göre Çağlayancerit ağzı Batı Grubu Ağızları içinde 7. alt grupta yer almaktadır.