Donato Giannotti. Zapomniany myśliciel polityczny Renesansu z Florencji

Przed pięciuset laty, 27 listopada 1492, urodził się Donato Giannotti, ostatni znaczący teoretyk państwa w Republice Florencji. Pierwsza pełna edycja dzieła jego życia, Republica fiorentina, ukazała się dopiero w roku 1992. Jako pełny projekt ustroju dzieło to w historii idei politycznych jest nie tylko rzadkością; stanowi w niej nowość. Zawarta w niej nauka o podziale władz nie zwróciła dotąd na siebie należytej uwagi badaczy1.Lekceważący stosunek, jaki republikanowi Donato Giannottiemu okazywali antyrepublikańscy Mecydeusze, działa do dziś. Zwiedzający Florencję w roku 1992 dowiadują się na każdym kroku o pięćsetleciu śmierci Wawrzyńca Medyceusza, zwanego Il Magnifico, niestety nikt nie pamięta o pięćsetletniej rocznicy urodzin Donato Giannottiego. Kult osoby księcia zdaje się o wiele bardziej atrakcyjny od wspomnienia o dziedzictwie republikańskim. Sama Rada Europy, zobowiązana przecież do pielęgnowania demokratycznych tradycji, poświęciła swą wielką wystawę sztuki we Florencji Medyceuszom, tak jak by republikanie byli zjawiskiem marginalnym. A przecież to oni, a nie Medyceusze stworzyli brązowe bramy Baptysterium, katedrę, Bargiello, ratusz, lodżię i wiele innych. Postawili oni na ratuszowym placu Judytę, Donatellego i Dawida Michała Anioła, jako pomniki republikanizmu.