Pecunia otiosa and a risky business plan of Pliny the Younger (ep. 10.54)

Fascynującym źródłem do badań nad polityką finansową państwa rzymskiego na początku II wieku n.e. są dwa listy, które zachowały się w zbiorze korespondencji pomiędzy Pliniuszem Młodszym i cesarzem Trajanem. Pliniusz zwraca się do swego imperatora jako namiestnik prowincji Bitynii i Pontu z pewną bardzo nietypową propozycją. Otóż proponuje, by pieniądze publiczne, których nie da się zainwestować w kupno nieruchomości, przymusowo pożyczyć przedstawicielom lokalnych elit. Trajan odrzuca jednak ten pomysł. Dotychczas decyzję cesarską rozpatrywano w kategoriach prawnych (pożyczka jest umową – obie strony powinny dojść do porozumienia, że jej chcą) oraz etycznych (zmuszanie obywateli do zaciągania kredytów nie jest godne sprawiedliwego władcy). Okazuje się jednak, że Trajan mógł się również kierować innymi motywami: chciał uchronić rynek przed zalewem taniego pieniądza oraz inflacją.