In Melanie Klein's Concept of Envy Object Relations in Zeki Demirkubuz's Envy Film

Öz: Çocuk psikanalisti ve nesne ilişkileri ekolünün kurucusu Melanie Klein, Sigmund Freud’dan sonra psikanaliz tarihinde en etkili olmuş kuramcılardan biridir. Klein analizlerinde çoğunlukla nesneler ilişkisi bağlamında haset kavramına odaklanır. Çünkü ona göre; haset kavramının sevgi ve şükran duygularını daha başlangıç evresinde baltalayan çok güçlü bir etken olduğunu, ilk ilişkiyi, kişinin annesiyle (ilksel iyi nesne) ilişkisini etkilediğini söyler. Bu ilişkinin bireyin bütün duygusal yaşamında oynadığı belirleyici rol, kişilik oluşumu alanında önemli bir etki yaratır. Hasetin kişinin hayatını belirleyen ve yönlendiren oldukça yıkıcı etkileri vardır. (Klein,2008:18) . Bu çalışma kapsamında ele alınan Zeki Demirkubuz’un 2009 yapımı Kıskanmak adlı filmi de Klein’ın odaklandığı haset duygusuyla ilgilenmektedir. Film, konu itibariyle iki kardeş ve abisinin eşi arasında geçen ilişkilere odaklanan fakat sanılanın aksine evli çiftin kıskançlığından ziyade kızkardeşin ‘haseti’ ile ilgilenmektedir. Film, kızkardeşin çocukluk çağından itibaren ailesi tarafından gözde abinin gölgesinde bırakılması ve kızkardeşin abiye geliştirdiği hasetin psikopatolojisine odaklanmaktadır. Bu anlamda film, kendi adının manipülasyonu ile karıkoca kıskançlığından ziyade kızkardeşin hasetiyle şekillenmektedir. Filmin öykü evreni boyunca hasetin izlerinin kızkardeş üzerinde çocukluk çağından itibaren oluştuğu ve bu anlamda da Melanie Klein’ın tanımladığı gibi ikili bir özne sorunu olduğu anlaşılmaktadır. Filmin sonunda kızkardeşin abinin hayatını yokediş biçimi, tam da Klein’ın tanımladığı haset duygusunun yıkıcı, bozucu ve dahası kirletici boyutları ile gerçek anlamına kavuşur. Bu çalışma kapsamında Zeki Demirkubuz’un Nahid Sırrı Örik’in aynı adlı romanından uyarlanan Kıskanmak (2009) filmindeki Seniha karakterine, ünlü psikanalist Melanie Klein’ın haset kavramı çerçevesinde yaklaşılarak filmin psikanalizi yapılmaya çalışılacaktır.