AHMET MİDHAT EFENDİ’NİN SEYAHATNÂMELERİNDEN: “SAYYADANE BİR CEVELAN”

Ahmet Midhat Efendi, Tanzimat dönemi Türk edebiyatının en velut yazarlarındandır. O, roman, hikâye ve tiyatro gibi edebî türlerde kaleme aldığı eserlerin dışında eğitimci yönü, gazeteciliği, tarihçiliği ve medeniyet dünyamıza değer katan diğer cepheleriyle çağını aşan bir şahsiyettir. Eserlerinde dünyanın neredeyse tüm kıtalarına yayılmış geniş bir coğrafyayı konu edinen Ahmet Midhat Efendi, gerçek hayatta da geniş bir coğrafyayı görüp gezme fırsatı bulmuştur. Yaşamınınerken dönemlerinde Niş, Rusçuk ve Bağdat’ta bulunan yazar, 1889’da Stockholm’de düzenlenen Müsteşrikler Kongresi münasebetiyle Avrupa’nın önemli bir bölümünü gezme fırsatı bulur. Bu seyahatindeki intibalarını Avrupa’da Bir Cevelan adıyla neşreden Ahmet Midhat, bir başka gezisiniSayyadane Bir Cevelan adıyla 1892 yılında neşrederek okurlarıyla paylaşır. İzmit Körfezi’nde gerçekleştirilen bir av gezisini anlatan bu eser, ilk olarak 1952’de yeni harflere aktarılmıştır. 2001 yılında sadeleştirilerek yeniden basılan Sayyadane Bir Cevelan, 2017 yılında bu kez aslına sadık kalınarak tekrar okurların istifadesine sunulur. Bu çalışmada, toplamda dört günün anlatıldığı Sayyadane Bir Cevelan’ın öne çıkan yönlerideğerlendirilecektir. Bu doğrultuda hem gezi yazısının edebiyatımızdaki yeri hatırlatılmış olacak, hem de Ahmet Midhat’ın tecrübelerinden istifade edilecektir.