Ahmet Mithat Through The Eyes Of Sabri Esat Siyavuşgil

Sabri Esat Siyavuşgil’in 1945-1946 eğitim-öğretim yılının açılış dersi töreninde verdiği “Ahmet Mithat-Mürebbi” başlıklı konferansı bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Bu konferans metni daha sonra “Üniversite Konferansları 1945-1946” başlığıyla Kenan Matbaası tarafından İstanbul’da basılmıştır. Aynı metin İstanbul Kültür dergisinde “Ahmet Mithat Efendi- Rönesans Adamı I-II” ve “Ahmet Mithat Efendi Bize Neler Öğretti III-IV?” başlığıyla 1 Mart-15 Nisan 1946 tarihleri arasında dört sayı boyunca yayımlanmıştır. Sanatçının İstanbul Üniversitesi’nin açılış dersi olarak verdiği bu konferans ne yazık ki dergi sayfalarında unutulmuştur. Oysa Siyavuşgil’in bu konuşmada Ahmet Mithat Efendi ile ilgili kullandığı “Rönesans Adamı” ifadesi bile edebiyat tarihimiz açısından kendi başına yeteri kadar ilgi çekicidir. Bu çalışmanın amacı, Ahmet Mithat Efendi’yle ilgili yaygın kanının dışında farklı bir yaklaşım ortaya koyan sanatçının fikirlerini inceleyerek Siyavuşgil’in bu konudaki yaklaşımını belirlemektir. Siyavuşgil’in Ahmet Mithat hakkındaki düşünceleri, yakın zamana kadar edebiyat tarihimizde kendini belli eden olumsuz yaklaşımdan ciddi biçimde farklılık göstermektedir. Siyavuşgil, Ahmet Mithat hakkındaki bu olumsuz yargıların ortaya çıkış nedenlerine değindikten sonra her birini çürütecek düşünceler ileri sürer. Bu bakımdan Siyavuşgil’in söz konusu konferansı, Ahmet Mithat hakkındaki erken dönemde ortaya konan ciddi bir inceleme mahiyeti taşımaktadır.