Roma: Katolikliğin Başkenti

Ernest Renan, 1880 yılında Hibbert Enstitüsü'nde Hıristiyanlık ve Roma arasındaki ilişki üzerine bir dizi konferans vermek üzere Londra'ya davet edilmiştir. Bu tercüme edilmiş konferanstan ve serideki diğer konuşmalardan, bu konferansın 1870 yılında düzenlenen Birinci Vatikan Konsili'nden sonra Papa Pius IX tarafından ilan edilen papalığın yanılmazlığı doktrini ile ilgili olduğu anlaşılmaktadır. Renan burada Roma'nın Kilise hiyerarşisindeki bugünkü prestijli konumuna yükselişinin ve düşüşünün bir tarihini vermektedir. Pagan dönemin ve Remus ve Romulus'un yerini Petrus ve Pavlus'un aldığı yeni dönemin bir manzarasını sunar. Roma Kilisesi'nin, Konstantin'in başkenti doğuya taşımasına kadar Hıristiyan topluluklar arasındaki saygınlığını koruduğunu belirtmektedir. Ayrıca Doğu ve Batı kiliseleri arasındaki bölünmenin de bizzat İmparator Konstantin tarafından gerçekleştirildiğini iddia etmektedir. Renan, Hibbert Enstitüsü'nde verdiği konferansların amacını Katolik Kilisesi'nin geçmişteki ihtişamının bir açıklaması olarak ifade etmektedir. Kilise tarafından yetiştirildiğini, çocukluğundan gelen bu derin bağların onu Katolikliğe bağladığını ve Kilise'yi terk etmesine rağmen ona olan umudunu kaybetmediğini itiraf eder. Bununla birlikte Renan, Katolikliğin insan aklının özgürlüğüne yönelik bir tehdit olduğunu, bu nedenle Katolik Kilisesi'ne ve din adamlarına karşı çıkmanın doğru ve gerekli olduğunu da belirtmektedir.