MALİYET GİRDİ DEĞİŞKENLERİ VE BÜYÜME ORANLARI İLE ETKİNLİK VE VERİMLİLİK ANALİZİ

Bu çalışmanın amacı, imalat sanayii alt sektörlerinde faaliyet ve finansman giderleri ile büyüme oranlarının etkinlik üzerindeki etkilerini incelemek ve aynı zamanda bu sektörlerin verimlilik düzeylerini analiz etmektir. Girdi değişkenleri olarak genel yönetim giderleri, pazarlama, satış ve dağıtım giderleri, araştırma–geliştirme giderleri ve finansman giderleri kullanılmıştır. Çıktı değişkenleri olarak ise toplam varlıklar değişimi, toplam hasılat değişimi ve dönem kârı değişim oranı dikkate alınmıştır. Etkinliklerin tespitinde Veri Zarflama Analizi (VZA) yöntemi uygulanmış ve girdi odaklı ölçeğe göre değişken getiri varsayımına dayalı BCC modeli tercih edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, göreli olarak etkin sektör sayısının en düşük olduğu yıl 2021 yılıdır. Bu dönemde, koronavirüs (COVID-19) salgını nedeniyle yaşanan tam kapanma sürecinin, imalat alt sektörlerinin faaliyet etkinlikleri üzerinde olumsuz etki yaptığı gözlemlenmiştir. Ayrıca, alt sektörlerinin yıllık ortalama toplam faktör verimliliği %1,0 oranında artış göstermiştir. Etkinlik derecesi ile finansman giderleri arasında %1; araştırma–geliştirme giderleri ile etkinlik derecesi arasında ise %5 önem düzeyinde negatif ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Etkin olmayan alt sektörlerin etkinlik kazanımı için faaliyet giderlerini yeniden yapılandırmaları, finansman maliyetlerini azaltacak stratejiler geliştirmeleri ve kaynak kullanımında verimliliği artıracak politikalar benimsemeleri gerekmektedir.