Search engine for discovering works of Art, research articles, and books related to Art and Culture
ShareThis
Javascript must be enabled to continue!

Латын графикасына негізделген әліпби нұсқаларына лингвоәдістемелік талдау

View through CrossRef
Қазақ тілінің әліпбиін реформалау – күн тәртібіндегі басты мәселе екені белгілі. Соңғы үш жылда үш әліпби (диграфты, апострофты және акутты) нұсқасы ұсынылып, көпшілік талқысына түсті. Ғалымдар мен қалың бұқара үш нұсқаны да қолдамады. 2019 жылдың 21 қазанында Президент Қ.Тоқаев тіл мамандарына соңғы акутты нұсқаны жетілдіру туралы тапсырма берді. Президент тапсырмасын орындау мақсатында Ш.Шаяхметов атындағы «Тіл - Қазына» ұлттық ғылыми-практикалық орталығының тілші ғалымдардан құралған жұмыс тобы  жетілдірілген әліпби нұсқасын дайындады. Кейбір ғалымдар жетілдірілген нұсқадағы «и», «й», «у» дыбыстарының таңбалануымен келіспей, Ә.Жүнісбектің «Ұлттық әліпби» нұсқасын ұсынып, қарсы уәж білдірді. Біздің мақсатымыз – әліпби нұсқаларына (акутты, жетілдірілген, ұлттық) лингвистикалық, әдістемелік талдау жасап, артықшылықтары мен кемшіліктерін анықтау және оқытуға ыңғайлы нұсқаны көрсету. Ол үшін талдау, салыстыру, жалпылау әдістері қолданылды. Нәтижесінде үш әліпби ішінен жетілдірілген әліпби нұсқасының қазақ жазуын дамыту әлеуеті жоғары екені, сондай-ақ қазіргі жазарман мен оқырман үшін көп қиындық туғызбайтыны анықталды.Кілт сөздер: латын әліпбиі, қазақ жазуы, әдістеме.
Title: Латын графикасына негізделген әліпби нұсқаларына лингвоәдістемелік талдау
Description:
Қазақ тілінің әліпбиін реформалау – күн тәртібіндегі басты мәселе екені белгілі.
Соңғы үш жылда үш әліпби (диграфты, апострофты және акутты) нұсқасы ұсынылып, көпшілік талқысына түсті.
Ғалымдар мен қалың бұқара үш нұсқаны да қолдамады.
2019 жылдың 21 қазанында Президент Қ.
Тоқаев тіл мамандарына соңғы акутты нұсқаны жетілдіру туралы тапсырма берді.
Президент тапсырмасын орындау мақсатында Ш.
Шаяхметов атындағы «Тіл - Қазына» ұлттық ғылыми-практикалық орталығының тілші ғалымдардан құралған жұмыс тобы  жетілдірілген әліпби нұсқасын дайындады.
Кейбір ғалымдар жетілдірілген нұсқадағы «и», «й», «у» дыбыстарының таңбалануымен келіспей, Ә.
Жүнісбектің «Ұлттық әліпби» нұсқасын ұсынып, қарсы уәж білдірді.
Біздің мақсатымыз – әліпби нұсқаларына (акутты, жетілдірілген, ұлттық) лингвистикалық, әдістемелік талдау жасап, артықшылықтары мен кемшіліктерін анықтау және оқытуға ыңғайлы нұсқаны көрсету.
Ол үшін талдау, салыстыру, жалпылау әдістері қолданылды.
Нәтижесінде үш әліпби ішінен жетілдірілген әліпби нұсқасының қазақ жазуын дамыту әлеуеті жоғары екені, сондай-ақ қазіргі жазарман мен оқырман үшін көп қиындық туғызбайтыны анықталды.
Кілт сөздер: латын әліпбиі, қазақ жазуы, әдістеме.

Related Results

Қазақстандағы ірі өнеркәсіптік компаниялардағы көміртекті бейтараптық мүмкіндіктерін басқару
Қазақстандағы ірі өнеркәсіптік компаниялардағы көміртекті бейтараптық мүмкіндіктерін басқару
Мақалада жаһандық өзгерістер және орнықты даму жолындағы трансформация жағдайындағы Қазақстан ірі өнеркәсіптік компаниялардың стратегисына көміртекті бейтараптықты интеграциялау қа...
МАУАРАННАҺРДАҒЫ ИСЛАМ ӨРКЕНИЕТІНІҢ КӨРІНІСІ
МАУАРАННАҺРДАҒЫ ИСЛАМ ӨРКЕНИЕТІНІҢ КӨРІНІСІ
Автор бұл мақаласында Мәуереннаһрдегі (яғни Самарқанд, Бұхара, Ферғана, Ташкент, Хиуа, Мерв, Термиздегі) Ислам өркениетінің көрінісіне және оның маңыздылығына назар аударады. Мәуер...
Беткі сулардың сапасын талдау: Нұра өзені алабының мысалында
Беткі сулардың сапасын талдау: Нұра өзені алабының мысалында
Суды белсенді пайдаланатын аймақтарда қоршаған ортаға суды қолдану кезінде түсетін қалдықтардың болуына байланысты суды пайдалануда өзен алаптарындағы жер беті суларының химиялық қ...
Аймақтардың интеллектуалдық әлеуетін бағалау: зерттеудің методологиялық негіздері
Аймақтардың интеллектуалдық әлеуетін бағалау: зерттеудің методологиялық негіздері
Әлемдегі жаһандану және интеграциялану үрдістері салдарынан білімді қоғамның пайдаболуын байқаймыз. Бұндай білімді қоғамда орнығу үшін Қазақстанда да айтылған қоғамдықалыптастыру қ...
БАНКТІК ЦИФРЛАНДЫРУДЫҢ ЖАҺАНДЫҚ ТЕНДЕНЦИЯЛАРЫН ЗЕРТТЕУ
БАНКТІК ЦИФРЛАНДЫРУДЫҢ ЖАҺАНДЫҚ ТЕНДЕНЦИЯЛАРЫН ЗЕРТТЕУ
Бұл зерттеуде объект банктік қызметтерді цифрландыру болып табылады. Жұмыс әртүрлі елдердегі банктік қызметтерді цифрландыру деңгейін бағалау мәселесін шешуге бағытталған. Алынған ...
АЛМАТЫ ОБЛЫСЫНЫҢ (TILLETIA CARIES (D.C.) TUL. & C. TUL) ПОПУЛЯЦИЯСЫНА ВЕНГРИЯЛЫҚ БИДАЙ ЛИНИЯЛАРЫНЫҢ ТӨЗІМДІЛІГІ
АЛМАТЫ ОБЛЫСЫНЫҢ (TILLETIA CARIES (D.C.) TUL. & C. TUL) ПОПУЛЯЦИЯСЫНА ВЕНГРИЯЛЫҚ БИДАЙ ЛИНИЯЛАРЫНЫҢ ТӨЗІМДІЛІГІ
Қатты қаракүйе ауруы (Tilletia caries (DC.) Tul.) күздік бидайдың кең таралған ауруы. Ол әлемнің бидай өсіретін барлық аймақтарында кездеседі. Эпифитотия жылдары бидай өнімінің аза...

Back to Top