Deprem Sonrası Zorunlu Göç ve Konut Sorunu: Nitel Bir Araştırma

Amaç: Koşulları ve gerçekleşme biçimi itibariyle doğal afetler kişileri pek çok bakımdan derinden etkilemektedir. Hele ki deprem gibi hayli yıkıcı bir etkiye sahip olan bir doğal afet ile karşılaşılmışsa… 6 Şubat 2023’de yaşanan deprem bunun acı bir örneğidir. Pek çok kişi depremin ardından “ev” in yitirilmesiyle yerleşik mekânın kaybına uğramış; acilen çözüm bulunması gereken bir barınma ihtiyacı ortaya çıkmış ve bu yüzden bir yerinden edilme tecrübesi olarak göç ile karşı karşıya kalınmıştır. Bu çalışmanın amacı, depremin neden olduğu zorunlu göçün etkilerini barınma ihtiyacı temelli ele almak ve bu göçün ortaya çıkardığı konut sorununa kişilerin deneyimleri üzerinden dikkat çekmektir. Yöntem: Nitel araştırma yönteminin kullanıldığı ve fenomenoloji araştırması şeklinde desenlenen bu çalışmada, depremin en çok etkilediği illerden (Kahramanmaraş, Gaziantep, Hatay) birinden Kırklareli’ne göç etmiş ve hayatlarını bu ilde devam ettirme kararı alan 16 katılımcı ile yarı-yapılandırılmış derinlemesine mülakatlar yapılmıştır. Görüşmeler 2024 yılı Haziran ve Temmuz aylarında gerçekleştirilmiştir. Mülakatlardan elde edilen veriler Maxqda Analytic Pro (24.5.1) paket programı ile analiz edilmiştir. Çalışmanın yapılabilmesi için gerekli olan izin, Kırklareli Üniversitesi Bilimsel Araştırmalar ve Yayın Etiği Kurulu’ndan 14.06.2024 Tarih ve E-35523585-199-125126 Kurulu Sayılı etik kurul onayı ile alınmıştır. Bulgular: Araştırmadan elde edilen bulgular; “Göç kararı öncesi durum”, “Kırklareli’ne göç kararı” ve “Göç kararı sonrası durum” olmak üzere üç tema altında toplanmıştır. Belirlenen temalar kendi içerisinde barınma ihtiyacı ve konut sorunu ile ilişkilendirilen kategoriler içerisinde değerlendirilmiştir. Sonuç: Araştırma, depremin ortaya çıkardığı zorunlu göçün kişilerin barınma ihtiyacı ve konut sorunu ile yüzleşmelerinde nasıl bir etki yarattığına değinmektedir. Deprem nedeniyle yaşanan göçün bireyler üzerindeki etkileri oldukça belirgin bir şekilde gözlemlenmiştir. Katılımcılardan elde edilen ortak sonuç şudur: Deprem nedeniyle ortaya çıkan zorunlu göç, insanların sadece barınma ihtiyacını değil, aynı zamanda depremden etkilenmeyen diğer şehirlerdeki konut piyasalarını da derinden etkilemiştir. Göç eden bireylerin güvenli ve sürdürülebilir barınma ihtiyaçları karşılanmadığında, konut sorunu büyümekte ve beraberinde farklı sorunlar ortaya çıkmaktadır.