The Reflection of Turkism Ideology In Poetic Language: A Linguistic Analysis of Nihal Atsız’s “Selam” Poem

Bu çalışmanın temel amacı, Hüseyin Nihal Atsız’ın Selam şiirini dilbilimsel yöntemlerle inceleyerek bireysel duyuş ile Türkçülük ideolojisinin şiir dilindeki yansımalarını ortaya koymaktır. Atsız’ın şiir anlayışında bireysel duygular ile millî ülkü arasındaki bağın sistematik bir çözümleme ile değerlendirilmesi hem şiir diline dair hem de ideolojik söylem çözümlemelerine yönelik önemli veriler sunmaktadır. Çalışma, şiirin yalnızca edebî-estetik boyutunu değil, aynı zamanda dilsel göstergeler aracılığıyla ideolojik söylemin nasıl kurulduğunu anlamaya yöneliktir. Araştırmada Doğan Aksan’ın şiir çözümleme modeli esas alınmış, şiir ses bilgisi, biçimbilim, sözdizimi, anlambilim ve söylem çözümlemesi düzeylerinde incelenmiştir. Çözümleme betimsel bir yöntemle yürütülmüş; asonans, aliterasyon, morfolojik paralellikler, devrik cümle yapıları, metaforlar ve semboller ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Ayrıca fonetik tercihler ile ideolojik çağrışımlar arasındaki ilişki söylem çözümlemesi çerçevesinde yorumlanmıştır. Analiz sonucunda, şiirdeki ses düzenlemelerinin yalnızca estetik bir süsleme işlevi taşımadığı, aynı zamanda ideolojik anlamı pekiştirdiği görülmüştür. Özellikle “g” ünsüzünün yoğun olarak tekrarlandığı dizelerde, Türkçülük ideolojisinde merkezi bir kavram olan “güç” çağrışımı ön plana çıkmaktadır. Buna karşılık “s” ünsüzünün akışkan tekrarları, kolektif şefkat, dayanışma ve toplumsal birlik duygularını destekleyen bir söylem yaratmaktadır. Sözdiziminde emir kipleri ve devrik yapılar, okuyucuya yönelen ideolojik çağrıyı kuvvetlendirirken; metaforlar ve semboller tarihsel bilinç ve millî varlık bilincini sürekli vurgulamaktadır. Bu durum, şiirin dilsel düzlemde ideoloji üretme işlevini açıkça ortaya koymaktadır. Araştırma, Atsız’ın Selam şiirinin yalnızca bireysel bir duygu ifadesi olmadığını; dil, biçim ve ses düzlemlerinde ideolojik söylemin kurulduğu bir metin olduğunu göstermektedir. Bu yönüyle şiir, edebiyat ile ideolojinin bütünleşmesini örnekleyen önemli bir metin olarak değerlendirilmektedir. Çalışma, Atsız’ın Selam şiirini doğrudan dilbilimsel çözümleme yöntemiyle ele alan nadir araştırmalardan biridir. Fonetik örüntüler ile ideolojik söylem arasındaki ilişkiyi ayrıntılı olarak göstermesi bakımından Türkçülük ideolojisinin edebî dile yansımaları üzerine özgün bir katkı sunmaktadır. Ayrıca hem şiir dili incelemelerine hem de dil–ideoloji etkileşimine yönelik literatürdeki boşluğu doldurmaktadır.