O heglizmie „neoheglistów”: Edward Caird i Francis Herbert Bradley

Celem niniejszego artykułu jest zbadanie szeroko rozpowszechnionego przekonania o tym, że ruch tzw. brytyjskich idealistów był w istocie rzeczy kontynuacją idealizmu heglowskiego. Jak staram się wykazać, kwestia heglizmu brytyjskich idealistów nie jest prosta, bowiem sam ruch brytyjskiego idealizmu nie był filozoficznie jednorodny. W celu ukazania owej niejednorodności zestawię ze sobą poglądy dwóch brytyjskich idealistów którzy wydają się zajmować skrajne pozycje jeżeli chodzi o stosunek do Hegla: Edwarda Cairda i Francisa Herberta Bradleya. Jak wskazuję, Caird wyraźnie odwoływał się do myśli niemieckiego idealisty, rozwijając na jej bazie własną filozofię, której naczelną problematyką była problematyka społeczno-polityczna. Natomiast Bradley – często uważany za głównego przedstawiciela ruchu – wprost odżegnywał się od filozofii Hegla (jednocześnie podkreślając jej wartość), wskazując na jej teoretyczne ograniczenia. To, na co nie mógł przystać Bradley, to przede wszystkim heglowski panlogizm i dynamiczną koncepcję Absolutu.