UYKULU KUYTU SÖYLENCESİ VE BAŞINI VERMEYEN ŞEHİT HİKÂYESİNDE KESİK BAŞ MOTİFİ

Öz: Bu çalışmada, Washington Irving’in Uykulu Kuytu Söylencesi ve Ömer Seyfettin’in Başını Vermeyen Şehit öykülerinde “kesik baş” motifini karşılaştırmalı olarak incelenecektir. İki hikâye de biri Amerikan Bağımsızlık Savaşı diğeri Zigetvar Kuşatması olmak üzere iki farklı tarihî olaya dayanmaktadır. Her iki yazar da kısa öyküleriyle tanınmıştır, millî duyarlılığa sahip ve halk anlatılarıyla etkileşim halindedirler. İki hikâyenin dayandığı motif özellikle Anadolu, Balkan ve Avrupa’da dikkat çeken yaygın bir çeşitliliğe sahiptir. Çalışma, motifin kaynağını ve iki öyküde üstlendiği teknik ve sembolik rolü yorumlamayı amaçlamaktadır. Bunun için Hıristiyan, İskoç ve İrlanda anlatılarındaki kesik baş motifinin ve Gotik türünün Irving’i nasıl etkilediği üzerinde durulacaktır. Ardından Anadolu ve Balkan folklorundaki ve Peçevi Tarihi’ndeki kesik baş motifli bazı anlatılara dikkat çekilecek; bunların batılı anlatılarla benzerlikleri tartışılacak ve Ömer Seyfettin’in öyküsü Irving’in öyküsüyle karşılaştırılacaktır.