İdari ve Dini Bürokrasinin Dini-Siyasi Eğilimleri

İnsanlar sosyalleşme sürecinde çok değişik konularda tutum sahibi olurlar. Tutum geliştiren olgulardan biri de din ve siyaset olgusudur. Bireylerin din ve siyaset eğilimleri bu kurumların biçimlenmesini ve bu kurumların ilişkilerini belirleme özelliği taşımaktadır. Sosyal bütünleşmeyi sağlayan toplumlarda din ve siyaset kurumlarının çatışmacı bir karakter sergilemedikleri görülmektedir. Bu toplumlarda sosyal yapı ve kültürel yapı arasında “sosyal mesafe” giderek azalmaktadır. Türkiye’de özellikle cumhuriyet döneminden günümüze kadar “din-siyaset” ilişkisi her zaman bir problem olarak varlığını devam ettirmektedir. Bunun sonucu olarak Türkiye’de sosyal kurumlar arasında sosyal mesafe giderek artmaktadır. Bu problemin çözümü de bu kurumların resmi temsilcisi olacak bireylerin/görevlilerin (ilahiyat ve siyaset eğitimi alanların) tutumlarının/zihniyetlerinin bilinmesi önem arz etmektedir. Örneklem grubu birçok parametreye göre değerlendirilmiştir. Önemli bir gösterge olarak örneklem grubu öğrenim gördükleri dönemde barındığı yere göre değerlendirildiğinde büyük oranda farklılık göstermektedir. İlahiyat Fakültesinde öğrenim gören öğrencilerin en yüksek oranda kiralık evlerde ve dini cemaat yurtlarında barındıkları KYK yurtlarını ise sadece %5’ini tercih ettikleri görülmüştür. Özellikle İlahiyat Fakültesi öğrencilerinin kiralık ev olarak nitelendirdikleri evlerinin dini cemaatlerin kontrolünde oldukları söylenilebilir. Nitekim öğrencilerle yapılan görüşmelerde ve öğrencilerin anket formuna yazdıkları açıklamalarda da bu evlerin dini cemaatlerin evleri oldukları, daha ucuz oldukları özellikle kız öğrencilerin velilerinin bu evlerin daha güvenli buldukları için tercih ettikleri anlaşılmaktadır. Barınılan yerin sosyalleşmede ve tutum geliştirmede önemli bir fonksiyona sahip olduğu söylenilebilir. İslamı farklı idrak eden dini cemaatlerin kontrolündeki evlerde veya yurtlarda barınan öğrencilerin din anlayışlarında çatışmacı ve politik olacakları yapılan araştırma sonucunda tespit edilmiştir. Bu farklılık Türkiye’de “aykırılık” boyutunda hayatın diğer alanlarını etkilemektedir.