Ingeborg Bachmann’ın “Manhattan’ın İyi Tanrısı” Oyununun Trajedi Teorisi Bağlamında İncelenmesi

Tragedyanın bir tiyatro biçimi olarak tespit edilişi Aristoteles’in Poetika’sıyla başlar, ancak trajedi teorisi Poetika’nın yazıldığı M.Ö. 4.yy’dan bugüne gelen süreçte büyük oranda değişmiş ve dönüşmüştür. Söz konusu dönüşüm, tragedyanın biçimsel özellikleri kadar trajik olanın kavramsal karşılığı ile de ilintilidir. Bu çalışmada, tragedyanın öz’sel nitelikleri ile bunların modern trajedi teorisindeki yeri, Ingeborg Bachmann’ın “Manhattan’ın İyi Tanrısı” adlı oyun metni üzerinden araştırılmıştır. Bunun için öncelikle, tragedyayı oluşturan temel öğeler, bu öğelerin kurgulanış biçimleri ve trajik olanın anlam bağlamı incelenmiştir. Ardından, trajedi teorisinin geçirdiği modernist evrim ve bunun sonucu olarak yaşanan anlam çoğullaşması mercek altına alınmıştır. Antik trajedi ile modern trajedi arasındaki belirgin farklılıkların bulgulanması ile trajik olanın trajedi teorisindeki karşılığının anlaşılmasına çalışılmıştır. Son olarak ise, Manhattan’ın İyi Tanrısı oyunu elde edilen bilgi ve bulgular doğrultusunda incelemeye alınmıştır. Böylelikle, metnin hem antik trajedi ile hem de modern trajedi ile ilintisi saptanabilmiştir. Metnin biçimsel öğeleri ile kavramsal katmanları trajedi teorisi üzerinden irdelenerek, oyunun tür bazındaki tespiti gerçekleştirilmiştir. Sonuç olarak; hem Manhattan’ın İyi Tanrısı oyununun trajedi teorisi içindeki yeri ve konumunu anlaşılır hale getirmek, hem de bir tiyatro biçimi olarak trajedinin belirleyici niteliklerini açığa çıkarmak amaçlanmıştır.