The Role Of Street Rehabilitation In The Conservation Of Historical Urban Textures

Yaşadığımız kentler; değişen ve dönüşen çağın gereksinimleri, kullanıcı istekleri, ekonomik etkenler, erişilebilir kaynakların artması, malzeme ve yapım tekniklerinin çoğalması ve küreselleşme gibi unsurlarla birlikte sürekli yenilenen güncel bir mimari görünüm ortaya koymaktadırlar. Günümüz kentlerinde bu faktörler altında tasarlanan yapılar; üretime, sosyal yaşama dahil olma, fiziki ve estetik yeterliliğe sahip olabilme potansiyeli ile kullanılabildikleri sürece var olabilmektedirler. Bu süreklilik ve hız içerisinde kentler büyük bir değişim yaşarken, bu süreç içerisinde günümüz kentleri arasında sıkışan, yanlış müdahalelerle yıpranan nitelikli tarihi dokuları bu baskıdan kurtarmak ve aktif olan kente tekrar kazandırmak gerekmektedir. Fakat günümüz gereksinimleriyle inşa edilmemiş olan bu alanları hem sosyo-kültürel olarak hem de fiziki olarak günümüze uyarlamaya çalışmak, birçok sorunu da beraberinde getirmektedir. Bu bağlamda tarihi dokular, günümüz yaşamına uyarlanmak için güncel yaklaşımlarla ve farklı koruma prensipleriyle değerlendirilmeye çalışılmaktadır. Özellikle son dönemde ülkemizde birçok bölgede tarihi dokuların yeniden canlandırılması için, koruma amaçlı imar planları altında yapılan koruma uygulamalarının yanı sıra “sokak sağlıklaştırma” çalışmaları da sık sık gündeme gelmektedir. Ancak sokak sağlıklaştırma çalışmaları, tam anlamıyla uluslararası kabul görmüş teknikte yapılan koruma uygulamaları olamadığı için daha çok tarihi sokak dokularında yapıların cephelerinde yapılan geçici basit düzenlemelerdir. Bu makalede taşınmaz kültür varlıklarını koruma yöntemleri alan (tarihi doku) ölçeğinde incelenmiştir. Bu yöntemler içerisinde sokak sağlıklaştırma uygulamalarının yeri tartışılmıştır. Sokak sağlıklaştırma kavramının; ortaya çıkışı, gelişim süreci, taşınmaz kültür varlıklarının korunmasında bir ara yöntem olarak yeterliliği, tarihi şehir dokuları üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Bugüne dek birçok sokak sağlıklaştırma çalışması yapılmış olan Tokat şehri tarihi sokak dokularından örneklerle bu çalışmalar değerlendirilmiştir. Aynı zamanda ülkemizden ve dünyadan örnekler de sunulmuştur. Bu alanların, günümüz kentlerinde inşa edilmiş modern alanlara karşın özgün plan şemaları ve görünümleri ile (tescilli olsun/olmasın) kullanıma sunularak sürdürülebilir olmaları irdelenmiştir. Çalışmada sonuç olarak, tarihi kent dokularında bu tür geçici yöntemlerin mimari mirasın korunmasında yeterli olmamasının doğurduğu sonuçlar irdelenmiştir.