Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği ve Adli Psikiyatrik Yansımaları

Amaç: Dünya üzerinde kültürden kültüre farklılık gösterse de hemen her toplumda varlığını büyük ya da küçük ölçüde hissettiren toplumsal cinsiyet, insanların sosyal hayattaki pozisyonlarını, kimliklerini ve adli-psikiyatrik olayları önemli oranda etkilemektedir. Bu bölümde toplumsal cinsiyet eşitsizliği konusunda temel ve güncel yayınlar incelenmiş, adli psikiyatrik yansımaları temel başlıklar altında aktarılmıştır. Gereç-Yöntem: Günümüzde yaşanan özkıyım, yaralama, cinsel şiddet, kadına yönelik şiddet, çocuk ihmali ve istismarı, alt ve üst soya karşı gelişen şiddet olaylarının, cinayetlerin ve suça sürüklenen çocukların yaşadığı durumların etiyolojik nedenleri araştırılmıştır. Bunun için hem dijital-yazılı-görsel medya hem de bilimsel yayınlar taranmış; toplumsal cinsiyet eşitsizliğine dayalı etiyolojik veriler temel başlıklar altında derlenmiştir. Bulgular: Toplumsal cinsiyet eşitsizliği; kadınlarda, erkeklerde, LGBTIQ+ bireylerde özkıyım ve özkıyım girişimleri üzerinde, çocuk ihmal ve istismarı olaylarında, homisid olaylarında, suça sürüklenen çocuklar üzerinde, kadına yönelik şiddette ve homofobik şiddette belirleyici rol oynamaktadır. Sonuç: Adli bilimler alanına giren neredeyse tüm kriminal olayların etiyolojisi incelendiğinde toplumsal cinsiyet bilinci ve algısından etkilendiği saptanmıştır. İnsan ve özelde çocuk hak ihlalleri kapsamında bu konuların çözümüne yönelik ülkeler bazında işbirliğine gereksinim olduğu sonucuna varılmıştır. Adli tıp ve adli bilimler alanında hizmet veren tüm profesyoneller, önleyici ve dönüştürücü eylemlerle bu konuda mücadele etmenin yanında toplumsal cinsiyet eşitsizliği kaynaklı olguları belirleme-raporlama yönünde de özel çaba sarf etmelidirler.