Adaptive Reuse Suggestion As a Conservation Method: Cungus Surp Garabed Monastery

Tarihi yapılar bulundukları bölgeye kimlik kazandırırlar. Bulunduğu zaman diliminde ihtiyaç duyulduğu için inşa edilen yapılar, sonraki dönemlerde işlevini yitirebilmekte, varlığını sürdürebilmek için başka bir fonksiyon yüklenmek/değişmek/dönüşmek durumunda kalabilmektedir. Diyarbakır’ın Çüngüş ilçesinde geçmiş dönemlerde yoğun bir Ermeni nüfusun yaşadığı bilinmektedir. İlçede bulunan dinî yapılar da bu bilgiyi desteklemektedir. Fakat Çüngüş ilçesi günümüzde sahip olduğu Ermeni nüfusunu önemli ölçüde kaybetmiştir. Bu durum Surp Garabed Manastırı’na ait kilise yapısının da işlevini yitirmesine sebep olmuştur. Surp Garabed Manastırı’na ait kilise yapısının rölöve, restitüsyon ve restorasyon çizimleri hazırlatılmış, yapının restorasyon uygulamasına geçilmemiştir. Ele alınan bu çalışmada ise Surp Garabed Manastır Kilisesi’nin varlığını uzun yıllar devam ettirebilmesi için yapıya yeni işlev verilmesi önerilmektedir. Çalışmanın amacı; işlevini yitirmiş, günümüzde harabe durumda olan anıtsal bir yapıya yeni işlev önerisi getirilerek korunmasını sağlamaktır. Bu sayede bölgenin turizm potansiyelinin de artması beklenmektedir. Çalışmanın ilk aşamasında; Surp Garabed Manastır Kilisesi’nin bulunduğu bölge incelenmiş, tarihi yapılara yeni işlev verilmesi konusunda ulusal ve uluslararası literatür taranmıştır. İkinci aşamasında ise dijital çizimleri üzerinde düzenlemeler yapılmıştır. Son olarak yapının üç boyutlu iç mekân modellemesi ile görselleri hazırlanarak, yeni işlev verilmesinden sonra yapının alacağı son biçim gösterilmiştir. Ülkemizde yeni işlev verilerek, kullanılmaya başlanılan çok sayıda kültür varlığı gibi Surp Garabed Manastır Kilisesi’nin de koruma altına alınacağı düşünülmektedir.