Fizykoteologia Samuela Parkera

Samuel Parker, siedemnastowieczny duchowny anglikański, jest dziś znany głównie ze swoich polemik na temat polityki kościelnej, relacji państwo–kościół i problemu tolerancji. Niniejszy artykuł koncentruje się na jego mniej znanym, ale znaczącym wkła-dzie w powstającą dziedzinę fizykoteologii, która wykorzystywała porządek przyrody jako dowód na istnienia Boga i Jego atrybutów. Parker zaproponował taki dowód, wy-korzystując starożytną naukę i naukę swoich czasów, koncentrując się na regularnościach w Układzie Słonecznym, budowie Ziemi, w szczególności jej wód, różnorodności i zło-żoności królestwa zwierząt oraz skomplikowanej budowie ludzkiego ciała. Uważał te badania za niezbędne tło dla teologii, wzmacniające jego polemiki. Miały one konsek-wencje moralne i eschatologiczne: uznanie wszechmocnego i sprawiedliwego Boga po-winno inspirować ludzi do przestrzegania Bożych zasad postępowania zarówno w kontekście osobistym, jak i społecznym, z perspektywą odpowiedniej nagrody w życiu pozagrobowym. Mimo iż jego spuścizna pozostaje w dużej mierze przyćmiona przez kontrowersyjne poglądy polityczne, znaczący i fundamentalny wkład Parkera w fizyko-teologię powinien zostać uznany i doceniony.