Olur İlçesi (Erzurum) Çoban Folkloru Üzerine Bir Değerlendirme

İnsanlık, fizyolojik ihtiyaçları ve sürdürülebilir yaşam şartlarına kavuşmak için çeşitli mesleklere yönelmiştir. Seçilen meslekler, kendi çalışma alanları etrafında çeşitli ritüelleri, gelenekleri geliştirebilen bir kültür sahası oluşturmuştur. Bu kültür sahası da halkbiliminin kadrolarından biri olan “meslek folkloru” başlığı altında incelenmiştir. Bu çalışmada, Erzurum ili Olur ilçesindeki çobanlık mesleğine ait halk bilgisi ve çobanlığın hem geçmiş hem de günümüzdeki zemini incelenmiştir. Çalışma sahası olarak bu mesleğin canlı bir şekilde icra edildiği ve hayvancılığın önemli geçim kaynaklarından biri olduğu Olur ilçesi seçilmiştir. Olur ilçesi, Erzurum iline bağlı bir yerleşim yeridir. İlçede, genellikle tarım kollarına bağlı alanlarla geçim sağlanmaktadır. İlçede bir tarım kolu olan hayvancılık, başta büyükbaş hayvan yetiştiriciliği olmak üzere gerçekleştirilmektedir. Küçükbaş hayvancılığa yönelim ise son yıllarda hız kazanmıştır. Bu yönelimin sebebi, 2020 Eylül ayında İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ve T.C. Ziraat Bankası desteği ile hayata geçirilen “Köyümde Yaşamak İçin Bir Sürü Nedenim Var” projesidir. Çobanlık, küçükbaş ve büyükbaş hayvancılığın temel gereksinimlerinden birisidir. İlçede hayvancılık, yerli ve yabancı çobanlarla sürdürülmektedir. Araştırmanın amacı, Olur ilçesinde icra edilen çobanlık mesleği etrafında gelişen kültürü araştırmaktır. Araştırma, Olur ilçesinde icra edilen çoban kültürüyle ve Olur ilçesinde çobanlığın günümüz şartlarındaki devamlılığıyla sınırlandırılmış, başka herhangi bir bölgenin çoban kültürü kapsama alınmamıştır. Bu çerçevede kapsama alınan konu, Olur ilçesinde çobanlık kültürüdür. Araştırmada, nitel araştırma yöntemi olan yarı yapılandırılmış görüşme yöntemi kullanılmıştır. Yaptığımız bu çalışma ile Olur ilçesi (Erzurum) çoban folkloruna ait unsurlar ortaya konulmuştur.