Osmanlı Taşrasında Mahkûm Olmak: Ergani Madeni Umumî Hapishanesi Üzerine Bir İnceleme (1850-1920)

Osmanlı İmparatorluğu’nda Tanzimat süreciyle başlayıp Islahat Fermanı ile devam eden modernleşme döneminde her alanda olduğu gibi hukuk alanında da önemli dönüşümler yaşanmıştır. Bilhassa bu dönüşüm mahkumların cezasının infaz edildiği mekanlar olarak nitelendirilen hapishanelerde meydana gelmiştir. Bu ıslah çalışmalarında hapishanelerin fiziki yapıları iyileştirilirken, aynı zamanda mahkumların barınma, beslenme ve sağlık koşullarının uygun hale getirilmesi hedeflenmiştir. Islah çalışmalarının uygulandığı yerler arasında kürek cezasının infazında üs olarak kabul edilen Ergani Madeni Umumî Hapishanesi bulunmuştur. Bu çalışmada, 1850 ile 1920 yılları arasında Ergani Madeni Umumî Hapishanesi’nde hükümlü ile tutukluların mevcudu, barınma koşulları, sağlık durumları, işlemiş oldukları suç türleri ve hapishanedeki mahkûmiyet durumları ele alınmıştır. Ayrıca çalışmada hapishanelere yönelik yapılan reform çalışmalarının hükümlü ve tutuklulara olan yansımaları arşiv belgeleri ile telif eserlerden istifade edilerek incelenmeye çalışılmıştır.