Prof. Mükrimin Halil Yinanç’ın Defter’inden Milas ve Peçin’in İslamî Kitabeleri

İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü profesörlerinden merhum Mükrimin Halil Yinanç (1900-1961) büyük olasılıkla 1950’li yıllarda Milas, Leyne, Şeyhli ve Peçin’i ziyaret etmiştir. Bu ziyareti esnasında Menteşe kitabelerini bizzat yerinde incelemiştir. Aldığı notları Arapça, Farsça ve Osmanlı Türkçesi ile kendi Defter’ine kaydetmiştir. Merhum Yinanç, bilindiği gibi, bu Defterler’e sadece Menteşe kitabelerini değil, bununla beraber hemen hemen tüm Anadolu İslami kitabelerini kaydetmiştir. Bu defterler henüz yayımlanmamıştır. Eğer bu defterler bir bütün halinde yayımlanırsa, Anadolu’nun Türk-İslam tarihi üzerine yeni bilgiler elde edilebilir. Bir örnek teşkil etmesi açısından, biz, Peçin ve Milas’ta keşfettiği ve bizatihi okuduğu kitabeleri yayınlıyoruz. Kuşkusuz bu notlar, hem Anadolu hem de Menteşeoğulları tarihi açısından değerlidir. Bu inceleme ziyareti esnasında Yinanç, Menteşe oğulları ile ilgili iki önemli keşifte bulunmuştur. Bunlardan birincisi, Milas Selahaddin Camii kitabesinde okunamayan ismi, Selahaddin Akçin olarak okumasıdır. Bu zat, Menteşeoğlu Orhan Bey’in saltanatı devrinde Milas naibi olarak görev yapmıştır. İkincisi de, Peçin’de bulunan Menteşeoğlu Ahmed Gazi Bey’in mezar kitabesinde geçen ve bu hanedana ismini veren Menteşe Bey’in babasının ismini, Beğ-Karı olarak okumasıdır. Bu okuyuş yeni ve doğrudur. Zira bu kitabeler üzerinde çalışmış olan başka akademisyenler, bu ismi, farklı şekillerde, Kara, Kuru, Kuri, Kır Bey ve Baykara şeklinde okumuşlardır. Mevcut birkaç delil dikkate alınırsa, Beğ-Karı okuyuşunun daha kabul edilebilir olduğu anlaşılmaktadır.