Bir Senaryo Olarak Filozoflar

Bir Senaryo Olarak Filozoflar   Serkan Paydak* Özet   Sinema, tarihe geçmiş ünlü şahsiyetleri geniş kitlelere tanıtmakta çok önemli araçlardan biridir.  Antik çağların masal ve hikaye anlatıcılığı geleneği, tiyatro sanatı ile devam ederken zamanla yedinci sanat sinemanın bir dalı olarak ifade olanağı bulmuştur. İlk üretilen tarihi filmlerde sinema ve felsefe arasındaki ilişki, felsefi göndermelerle (metafor)  ortaya konmuştur. “Bir Senaryo olarak Filozoflar” konulu tebliğ, yönetmenlerin çektikleri biyografik filmlerde, filozofların yaşam öykülerini nasıl anlattığını irdelemeyi amaçlamaktadır.            Bu çerçevede öncelikle, felsefe tarihinde önemli isimler olan Batılı filozoflar, Sokrates, Descartes, Pascal, Giordano Bruno, Hypatia, Galileo ve doğulu filozoflar; İbn-i Sina, İbn-i Rüşt, İmam-ı Gazali ve Uzakdoğu’dan Çinli filozof Konfüçyüs’un yaşam öykülerini çeken yönetmenlerin filmleri incelenecektir.  Daha sonra, bu yönetmenlere dair çıkmış film eleştirileri değerlendirilecektir. Doğulu filozoflardan İbn-i Sina (Bilimsel) ile İmam-ı Gazzali (Dogmatik) iki ayrı ekolü temsil etmektedir.  Bu çalışmamızda, bir yandan yönetmenlerin gözünden İbn-i Sina ve İmam-ı Gazzali arasındaki görüş ayrılıkları ve karşıtlıkları ele alınacaktır.  Diğer yandan, Avrupalı yönetmenlerin Sokrates’i anlatımı ile Batı’da Avicenna olarak bilinen İbn-i Sina’nın yaşamını sinema filmi ile aktaran yönetmenlerin oryantalist bakış açısını karşılaştıracağız.  Bu çalışmada birincil kaynaklar, felsefecilerle ilgili çekilmiş biyografik filmler ile lobi fotoğrafları olacaktır. Onlar hakkında yazılmış makaleler ise ikincil kaynaklar olarak kullanılacaktır.