Aperçus sur la zone réservée

E. Dejonghe, Kort overzicht van de "Gereserveerde zone". Wat het Noorden van Frankrijk karakteriseert, is de snelheid van de nationale heropleving na de nederlaag, hetgeen met name wordt uitgedrukt door een machtige Engelsgezinde stroming die uitzonderlijk is voor het Frankrijk van toen. Er zijn drie hoofdredenen aan te wijzen voor dit verschijnsel : de omstandigheden van de invasie die aan de situatie in 1914 doen denken, de ruwheid van de bezetter die een regime oplegt dat veel strenger is dan dat van België of van de militaire zone van Parijs, en het isolement tenslotte, het gevoel in de steek gelaten te worden dat de bevolking koestert. Het eerste jaar van de bezetting is inderdaad voor het Noorden een tijd vol onzekerheden. Het is de tijd waarin het gevaar van een annexatie dreigt en waarin de separatistische politiek van het commando in Brussel bevestigd lijkt. Maar werd het gevaar op dezelfde wijze gevoeld door de centrale macht, door de notabelen in de provincie, en door het gewone volk, dat ondergîng zonder te weten ? Was men overal onderworpen aan dezelfde dwangmaatregelen ? Dit artikel probeert uit te leggen waarom het oorspronkelijke patriotisme niet verenigend werkte, hoe ondanks dit patriotisme en juist erdoor nieuwe scheuringen ontstonden. De notabelen vormden niet, zoals in 1914, het redmiddel, de oorlog heeft immers de roi gespeeld van een vergrotende spiegel van de sociale ongelijkheden, en het geschilpunt tussen de klassen verergerd. Deze interferentie van het nationaal gevoel en de sociale strijd lijkt, hetzij deze elkaar versterkten, hetzij ze elkaar neutraliseerden, één van de sleutels te zijn tot een beter begrip van de période 1930-1948.