YUSUF KADİR HAN VE HOTEN’İN FETHİ

Yusuf Kadir Han, 840 yılında kurulmuş 1212 yılında yıkılmış, ilk İslâmiyet’i kabul etmiş ve İslâm tarihinde büyük izler bırakan Karahanlı hükümdarlarındandır. Yusuf Kadir Han, 1024 yılında Karahanlı’nın büyük Kağanı olarak iktidara gelmeden önce de Karahanlı devletinin genişlemesi ve daha da güçlenmesi için, özellikle Hoten başta olmak üzere Budizm merkezlerin fethedilmesi için büyük mücadeleler vermiştir. Hoten’in tam olarak fethedilişi onun döneminde gerçekleşmiştir. Karahanlı hükümdarlarından Sultan Satuk Buğra Han başta olmak üzere birçok Karahanlı hükümdarları Hoten’i fethi etmek için katılmış ve bazı kazanımlar elde etmiş olsa bile Ancak Hoten’in bir bütün olarak fethi ve İslamlaşması Yusuf Kadir Han’a aittir. Hoten’in Yusuf Kadir Han tarafından bir bütün olarak fethedilişi, 1000 yıldan fazla benimsemiş olan her açıdan Budizm kültürü ile kendi kültürü nerede ise aynı duruma gelen bir medeniyetten çıkıp İslâmiyet’i girmesi, bölgeye göre bir dönüm noktası olmuştur. Bu makale Dr. Öğr. Üyesi M. İbrahim YILDIRIM danışmanlığında Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Anabilim Dalı Öğrencisi Abdulbasit HEBİBOĞLU tarafından 2024 yılında tamamlanmak üzere olan “Karahanlılar Döneminde Hoten (840-1218)” başlıklı tezden üretilmiştir.