Cindy Sherman: Grotesque and Fantasmagoria

Postmodernist sanatçı Cindy Sherman, filmlerden ve feminen dergilerden ilham aldığı kurgusal portreleri ile eleştirel fotoğrafçılığı gündeme getirmiştir. Sherman’ın eserleri fotoğraf ve performans sanatını sentezleyip postmodernizme yeni bir bakış açısı kazandırmıştır. Sherman, kadın arketiplerini ve toplumsal cinsiyet konularını marjinal bir şekilde ifade etmeyi başarmıştır. Gündeme geldiğinden beri feminist bir sanatçı olarak tanımlanan Sherman’ın eserlerinde bedene yüklenen misyon izleyiciyi daha derinden etkileyebilmek ve kimliklerimizi daha eleştirel bir dille sorgulamamızı sağlamak amacıyla abartılı bir biçimde ifade edilmiştir. Araştırmanın amacı; feminist sanat hareketinin en önemli temsilcilerinden Cindy Sherman’ın eserlerini grotesk ve fantazmagori kavramları bağlamında incelemektir. Nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi kullanılan araştırmada konu ile ilgili veriler, psikanalitik eleştiri yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda; Sherman’ın eserlerinde idealize edilmiş güzelliğe tepki olarak kadın figürlerini, toplumsal cinsiyet rol kısıtlamalarını, kadınlarla ilişkilendirilmiş klişe rolleri, istismarı; iğrenç, çirkin, şaşırtıcı, tedirgin edici, ürkütücü misyonları grotesk bir tavırla fantazmagorik görüntülerle ifade ettiği sonucuna ulaşılmıştır. Postmodernist sanatçı Sherman eserlerinde, özelikle fotoğraf ve performans sanatını melez bir bakış açısıyla paradoksal olarak izleyiciye sunarak; kadınların sahte bronzluk, makyaj, kozmetik cerrahi ve moda aracılığıyla yaptıkları tuhaf seçimleri sorgulamaktadır. Eserlerindeki grotesk tavırlar, canlandırdığı rollerle empati kurarak hayranlık, parodi, suç ortaklığı ve alay arasında oldukça ince bir çizgide dengede kalmaktadır. İzleyicinin kurguya dâhil olduğu, ancak nasıl okunacağı konusunda yönlendirilmediği grotesk görüntüler; bazen büyüleyici, bazen şaşırtıcı, bazen savunmasız, bazen tehditkâr, bazen iğrendirici, bazen korkutucu ama her şeyden önemlisi asla Sherman’ın kendisi olmayan; oldukça yaratıcı ve eleştirel bir bakış açısının fantazmagorileridir.