Çağdaş Felsefede Kadercilik Tartışmalarına Bir Örnek: Richard Taylor

Kadercilik, felsefe tarihinde uzun bir geçmişe sahiptir. Kadercilik ile ilgili görüşler, çağdaş felsefede Richard Taylor (1919-2003) ile yeniden canlanmıştır. Taylor, 1962’de yazdığı “Fatalism” başlıklı makalesinde kaderciliği savunan ilginç ve merak uyandıran fikirleri ile önemli etkiler bırakmış ve çeşitli yorumlar almıştır. Taylor’ın söz konusu makalesinin bu kadar çok ses getirmesinin sebeplerinden biri, hiç şüphesiz onun kaderciliği geçmiş olaylar yanında gelecekteki gerçekleşmemiş olaylara da dâhil eden iddiasıdır. Bir diğer sebep de Taylor’ın argümanını Tanrı ve doğa yasalarına başvurmadan oluşturmasıdır. Taylor bu fikrini desteklemek için bazı önvarsayım ve örnek vakalardan oluşan argümanlar sunmuştur. Onun argümanına filozofların bir kısmı argümanda bir hata olduğu, ancak bu hatayı saptamanın oldukça zor olduğu ileri sürerek itiraz etmişlerdir. Çünkü onun argümanı tartışması zor önvarsayımlardan oluşmaktadır. Bu bakımdan bu makalenin konusu öncelikle Taylor’ın argümanını önvarsayımlar ve örnek vakalar ile açıklamak, onların yeterli olup olmadığını tartışmaktır. Bunu yaparken zaman zaman bu açıklamalara getirilen itirazlara ve yorumlara da yer verilecektir. Bu makalenin amacı, yapılan açıklamalar ve yer verilen çeşitli fikirler ile literatüre katkı sağlamak ve söz konusu tartışmaya ışık tutmaktır. Bu makalede ulaşılan sonuçlara göre Taylor’ın hem kaderci argümanı hem de gelecekle ilgili olarak geçmiş üzerinde sahip olduğumuzdan daha fazla kontrolümüz olmadığı şeklindeki fikri savunulamaz.