Uşak’ın Antik Kent Peyzajındaki Tümülüslerin Değerlendirilmesi

Uşak, Batı Anadolu sahilleri ile Orta Anadolu arasında kalan bölgede, İç Batı Anadolu’da yer alan bir ilimizdir. Uşak’ın doğusu Phrygia, batısı ise Lydia toprakları olarak kabul edilmektedir. Uşak ili Sardeis’e 100-120 km uzaklıktadır. Uşak Bölgesi’nde çok sayıda tümülüs vardır. Bu tümülüsler Uşak’ın batısında Manisa sınırına ve Gediz Irmağı’na yakın bölgelerde yoğundur. Özellikle Güre (Bagis) çevresindeki tümülüslerde Lydia Dönemi’ne ait zengin mezar hediyeleri ortaya çıkmıştır. Güre çevresindeki Basmacı, İkiztepe, Velişintepe, Aktepe, Toptepe gibi tümülüslerde ortaya çıkarılan Lydia soylularına ait önemli eserler Uşak Müzesi’nde sergilenmektedir. Bu makalede Uşak genelinde var olan 52 kadar tümülüs üzerinde değerlendirmeler yapılmıştır. Bunlardan 19 tanesi merkez ve özellikle Güre çevresinde, 14 tanesi Eşme Bölgesi’nde, 9 Banaz’da, 9 Sivaslı’da ve 2 tanesi de Ulubey’dedir. Bu tümülüslerin bazısı 2-3 m yüksekliğinde küçük boyutludur. Bazısı ise oldukça büyüktür. Güre çevresi, Banaz-Ahatköy, Eşme-Bozlar, Sivaslı-Selçikler çevresi tümülüslerin yoğunlaştığı alanlardır. Güre’de, Gediz Irmağı’nın (Hermos) geçtiği bölge ve çevresindeki tümülüsler Lydia Dönemi’ne aittir. Sivaslı-Selçikler tümülüsleri ise Lydia geleneğinde fakat Pers etkili tümülüslerdir. Ayrıca daha az olmakla beraber Helenistik-Roma Dönemi tümülüsleri de bölgede bulunmaktadır. Bölgedeki tümülüsler genel olarak dromoslu, ön oda ve taştan yapılmış kare veya dikdörtgen planlı mezar odasından oluşmaktadır. Tümülüsler semerdam veya düz atkılı örtü sistemleriyle inşa edilmişlerdir. Güre çevresindeki tümülüsler krepis duvarı ile çevrilidir. Mermer veya kireçtaşı tümülüslerin inşasında kullanılmıştır. Uşak Bölgesi tümülüsleri kültürel miras olarak ülkemizin önemli zenginliklerindendir.