La mobilité de la main-d’oeuvre sous l’Ancien Régime. Le cas du comté de Namur

Het verkeer van personen, en in het bijzonder van industriële arbeidskrachten, is een trendy onderzoeksthema. Voor wat betreft de voormalige Zuidelijke Nederlanden heeft dit onderzoek zich voornamelijk toegespitst op de Vlaamse textielindustrie, aangezien er geen duidelijk beeld bestaat van de situatie in andere provincies. Gezien de grote verscheidenheid aan toestanden en het feit dat de sociale geschiedenis wordt opgebouwd door de confrontatie van bijzondere ervaringen, is het belang van het kleine graafschap Namen niet te verwaarlozen. Meestal gemotiveerd door de individuele keuze om een talent optimaal te benutten, is de migratie van arbeidskrachten veelvormig, dichtbij of veraf, tijdelijk of permanent, individueel of collectief, en heeft zij vaak een stichtende rol voor de lokale economie. De aantrekkingskracht van de Verenigde Provinciën, de religieuze factor, de impact van oorlogen of de verleiding van een prestigieuze hoofdstad, allemaal factoren die klassiek worden omschreven als de drijvende krachten achter de grensoverschrijdende migratie in Noordwest-Europa in de moderne tijd, zijn hier niet waarneembaar. De provincie is niet erg open voor buitenlanders, zelfs xenofoob. De immigratie is gering, vooral op het platteland ; zij is jong en mannelijk, geïntegreerd door het huwelijk, en de streek van Charleroi, een nieuwe stad met een snelle bevolkingsgroei, bevorderd door de mijnbouw, is een bijzonder geval. Emigratie wordt geleid door actieve personen, aangezien een chronisch gebrek aan werkgelegenheid niet bepaald aanzet tot een groot vertrek. De verschillende industrietakken leveren interessante specifieke situaties op. Na de oorlogen van de vijftiende en zestiende eeuw werden actieve strategieën gevoerd om de koperindustrie aan te trekken en te behouden. De belangrijke ijzerindustrie, die door de inzet van Duitse metaalbewerkers werd bevorderd, kwam in de jaren 1620-1640 in gevaar door de georganiseerde uittocht van haar arbeiders naar Zweden. De glasindustrie, die sterk zou groeien, dankte haar ontwikkeling aan buitenlandse specialisten, eerst uit Italië en vervolgens uit Lotharingen. Er zijn veel andere specifieke gevallen, zoals militairen, ingenieurs en artiesten.