Search engine for discovering works of Art, research articles, and books related to Art and Culture
ShareThis
Javascript must be enabled to continue!

İSİMDEN İSİM YAPIM EKİ +( )Ş’NİN İŞLEKLİĞİ ÜZERİNE

View through CrossRef
Sözcükler gibi yapım eklerinin de işlekliği hem artabilmekte hem de azalabilmektedir. Türkçenin ilk yazılı eserlerinde az sayıda örnekte rastlanan +( )ş isimden isim yapım eki 1970’li yıllara kadar arkaik bir kalıntı olarak görülmüştür. 1974 yılında Tahsin Banguoğlu’nun Türkçenin Grameri adlı eserinde ekin sözcük türettiği iki alanda işlek olduğu dile getirilmiştir. O tarihten günümüze kadar kaynaklarda isimden isim yapım eki +( )ş hakkında dört farklı yaklaşım gözlenmiştir. Birinci grup kaynaklar eke yer vermemiştir. İkinci grup kaynaklar ekin işlek olmadığını öne sürmüştür. Üçüncü grup kaynaklar ekin işlekliği hakkında fikir beyan etmemiştir. Dördüncü grup kaynaklarsa ekin işlek olduğunu vurgulamıştır. Araştırmacıların ek hakkındaki bu farklı görüşlerinin nedeni ekin işlekliğidir. Bir yapım ekinin kullanım sıklığı ve türettiği sözcük sayısı onun işlekliğini belirleyen temel ögedir. Kullanım sıklığı ve türetilen sözcük sayısıyla ilgili belli bir sayı ve sınır olmadığı için kaynaklarda ekle ilgili farklı yaklaşımlar ortaya çıkmıştır. Bu yönüyle işleklik görecelidir. Bunun yanında son elli yıllık süreçte ekin işlekliği artmıştır. Ekin işlekliğindeki değişiklik de kaynakların eke karşı farklı yaklaşımlarına neden olmuştur. Çalışmada ele alınan başlıklarda +( )ş ekiyle türeyen yüzü aşkın sözcüğe yer verilmiştir. Bu örnek sayısından yola çıkılarak isimden isim yapım eki +( )ş’nin işlek bir ek olduğu görüşü vurgulanmıştır.
International Journal of Filologia
Title: İSİMDEN İSİM YAPIM EKİ +( )Ş’NİN İŞLEKLİĞİ ÜZERİNE
Description:
Sözcükler gibi yapım eklerinin de işlekliği hem artabilmekte hem de azalabilmektedir.
Türkçenin ilk yazılı eserlerinde az sayıda örnekte rastlanan +( )ş isimden isim yapım eki 1970’li yıllara kadar arkaik bir kalıntı olarak görülmüştür.
1974 yılında Tahsin Banguoğlu’nun Türkçenin Grameri adlı eserinde ekin sözcük türettiği iki alanda işlek olduğu dile getirilmiştir.
O tarihten günümüze kadar kaynaklarda isimden isim yapım eki +( )ş hakkında dört farklı yaklaşım gözlenmiştir.
Birinci grup kaynaklar eke yer vermemiştir.
İkinci grup kaynaklar ekin işlek olmadığını öne sürmüştür.
Üçüncü grup kaynaklar ekin işlekliği hakkında fikir beyan etmemiştir.
Dördüncü grup kaynaklarsa ekin işlek olduğunu vurgulamıştır.
Araştırmacıların ek hakkındaki bu farklı görüşlerinin nedeni ekin işlekliğidir.
Bir yapım ekinin kullanım sıklığı ve türettiği sözcük sayısı onun işlekliğini belirleyen temel ögedir.
Kullanım sıklığı ve türetilen sözcük sayısıyla ilgili belli bir sayı ve sınır olmadığı için kaynaklarda ekle ilgili farklı yaklaşımlar ortaya çıkmıştır.
Bu yönüyle işleklik görecelidir.
Bunun yanında son elli yıllık süreçte ekin işlekliği artmıştır.
Ekin işlekliğindeki değişiklik de kaynakların eke karşı farklı yaklaşımlarına neden olmuştur.
Çalışmada ele alınan başlıklarda +( )ş ekiyle türeyen yüzü aşkın sözcüğe yer verilmiştir.
Bu örnek sayısından yola çıkılarak isimden isim yapım eki +( )ş’nin işlek bir ek olduğu görüşü vurgulanmıştır.

Related Results

Tarihi Dönemlerde Tamlayan Eki Almayan Belirtili İsim Tamlamalarının Nehcü’l-Ferâdis Örneğinde İncelenmesi
Tarihi Dönemlerde Tamlayan Eki Almayan Belirtili İsim Tamlamalarının Nehcü’l-Ferâdis Örneğinde İncelenmesi
Öz Türkçede isim tamlamaları belirtili isim tamlaması ve belirtisiz isim tamlaması olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Bu fark ise tamlayanın ilgi hâli eki alıp almamasına göre ortay...
ÇAĞDAŞ KAZAK DİLİNİNİN SÖZCÜK YAPIMININ TEMEL TEORİK KAVRAMLARI
ÇAĞDAŞ KAZAK DİLİNİNİN SÖZCÜK YAPIMININ TEMEL TEORİK KAVRAMLARI
Dil biliminde bir dilin sözcükleri ile sözvarlığını yeni sözcüklerle tamamlayan dilbilimsel bir fenomen olan sözcük yapımının (sözcük yapımı bilgisi), yeni ve türemiş sözcükler tür...
İsimden İsim Yapan +sAk Eki ile Fiilden İsim Yapan -sAk Ekinin Yapı ve Anlam Bakımından Değerlendirmesi
İsimden İsim Yapan +sAk Eki ile Fiilden İsim Yapan -sAk Ekinin Yapı ve Anlam Bakımından Değerlendirmesi
Türkçede eklerin büyük bir öneminin olduğu herkesin malumudur. Bu ekler içerisinde de yapım ekleri, yeni kelimelerin türetilmesi ve çeşitli anlam ilgilerinin kurulmasında kullanılı...
OĞUZ LEHÇELERİNDEKİ -(y)An EKLİ KİPE DAİR
OĞUZ LEHÇELERİNDEKİ -(y)An EKLİ KİPE DAİR
Güney Azerbaycan, Horasan ve Kaşkay Türkçesi ağızlarında -(y)An ekli sıfat-fiillerle kip kurulmuştur. Bu lehçe alanlarında -(y)An ekli sıfat-fiillerle kurulan kipin olumsuzu, “-(y)...
Kıpçak Grubu Türk Lehçelerinde +DIr/+DUr Bildirme Eki Kalıplaşmaları
Kıpçak Grubu Türk Lehçelerinde +DIr/+DUr Bildirme Eki Kalıplaşmaları
İsim veya isim soylu sözcüklere gelerek cümlede onlara yüklem görevi veren -DIr/-DUr bildirme eki, sözlüklerde madde başı olabilecek türden sözcükler türetmez. Eklendiği sözcükler,...
TÜRKÇEDE “ÇOKÇA YAPAN” VE “OLAN”: TARAMA SÖZLÜĞÜ NDE -AGAN~-AĞAN, -GAN VE DİĞER EKLİ KELİMELER
TÜRKÇEDE “ÇOKÇA YAPAN” VE “OLAN”: TARAMA SÖZLÜĞÜ NDE -AGAN~-AĞAN, -GAN VE DİĞER EKLİ KELİMELER
Türkçede yeni kelimeler; türetme, birleştirme, kelimeye yeni anlam katma, ödünçleme gibi farklı şekillerde elde edilmektedir. Bu yollardan biri olan türetme, fiil ya da isim kök ve...
ANALISIS POLA DAN KEDUDUKAN ISIM FĀIL DALAM SURAH ĀLI ‘IMRĀN
ANALISIS POLA DAN KEDUDUKAN ISIM FĀIL DALAM SURAH ĀLI ‘IMRĀN
Isim fail merupakan salah satu isim musytaq yang paling sering disebutkan dalam Al-Qur’an. Perubahan pola atau wazan nya juga sangat bervariasi, mulai dari “فاعل” sampai “مُسْتَفْع...
Karaçay-Balkar Türkçesinde Ekli ve Edatlı İsim Hâl Çekimi
Karaçay-Balkar Türkçesinde Ekli ve Edatlı İsim Hâl Çekimi
İsim hâl çekimi, isimler ile isimlerin ve isimler ile fiillerin birbirleri arasındaki dil bilgisel kategoridir. Türk dili isim hâl çekimi bakımından incelendiğinde Eski Türkçe döne...

Back to Top