การพัฒนารายการยาที่มีแนวโน้มไม่เหมาะสมสำหรับพระภิกษุอาพาธสูงอายุ (PIM-BHIKKHU)

วัตถุประสงค์: เพื่อพัฒนารายการยาที่มีแนวโน้มไม่เหมาะสมสำหรับพระภิกษุอาพาธสูงอายุ (PIM-BHIKKHU) โดยใช้เทคนิคเดลฟาย และเปรียบเทียบความชุกของการใช้ยาที่มีแนวโน้มไม่เหมาะสมซึ่งประเมินโดยเกณฑ์ที่พัฒนาขึ้นกับ Beers ปี 2023 และ STOPP version 3 ปี 2023 วิธีการศึกษา: ระยะที่ 1 การศึกษาเชิงคุณภาพเพื่อพัฒนารายการ PIM-BHIKKHU โดยใช้เทคนิคเดลฟายกับผู้เชี่ยวชาญรวม 18 คน ประกอบด้วยแพทย์และเภสัชกร ระยะที่ 2 การศึกษาเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวางย้อนหลัง โดยทบทวนรายการยาของพระภิกษุอาพาธที่มีอายุ 65 ปีขึ้นไป และรับการรักษาแบบผู้ป่วยนอก โดยมีรายการยาที่ได้รับร่วมกันอย่างน้อย 5 รายการ จากโรงพยาบาลสงฆ์ ผลการศึกษา: จากกระบวนการเดลฟาย 2 รอบในระยะที่ 1 ได้ข้อยุติเกณฑ์ PIM-BHIKKHU จำนวน 89 รายการยา/กลุ่มยา ในระยะที่ 2 จากพระภิกษุอาพาธสูงอายุ 225 รูป พบความชุกของการใช้ยาที่มีแนวโน้มไม่เหมาะสมตามเกณฑ์ Beers ปี 2023, STOPP version 3 ปี 2023 และ PIM-BHIKKHU ปี 2024 เท่ากับร้อยละ 60.0, 45.33 และ 86.7 ตามลำดับ โดยมีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05) ทั้งนี้ ความชุกของการใช้ PIMs สูงกว่าในกลุ่มอายุ ≥75 ปีเมื่อเทียบกับกลุ่มอายุ 65–74 ปีในทุกเกณฑ์ สรุป: รายการยาที่มีแนวโน้มไม่เหมาะสมที่พัฒนาขึ้น มีความจำเพาะกับบริบทของพระภิกษุอาพาธสูงอายุนิกายเถรวาทในประเทศไทย ทั้งนี้ ควรมีการศึกษาเพิ่มเติมเพื่อประเมินประสิทธิผลทางคลินิกเมื่อมีการใช้ในในเวชปฏิบัติจริง