Ütopya Kavramın Kökenleri ve Erken Dönem Modern Mimari Üzerindeki Etkisi

Ütopya kavrami zengin bir içeriğe sahip olarak, felsefe, siyaset, sanat, mimari, kent ve mekân gibi farklı bilim dallarının çalışma alanı olmuştur. Bu kavram, tarihin farklı dönemlerinde, doğu ve batılı düşünürler tarafından, ortaya konulan bir başlık olarak tanımlanır. Antik çağlardan beri, kentler toplumsal ve siyasal yaşamın ortak alanını temsil ederek, ütopya kavramının vazgeçilmez mekânı olarak tanımlanmıştır. Kent ütopyalarının oluşumu, insanların kentlere dair düşleri, umutları, beklentileri olarak, oluşan ilk yerleşimler kadar eskiye dayanmaktadır. Kentler ütopya kavramında, ideal yaşam, ideal toplum ve ideal yönetimin gerçekleştiği mekânlar olarak tanımlanırlar. Kentler, sanayi dönemine kadar, mekânsal örgütlenme ve toplum arasında, uyum ve dengeni sağlayan ve iyi yer kavramını sürdüren alanlar olarak tanımlanmaktadır. Kent ütopyaları, kentsel sorunları özgün bir biçimde ifade ederek, farklı çözüm yolları da göstermişler bir bakımda, yaşadıkları dönemin devrimci manifestolarını sunmuşlardır. Sanayı devriminden günümüze kadar, bir yandan yaşanan teknik ve bilimsel gelişmeler ile sosyal hareketler sayesinde kent formları değişmiştir, öte yandan insanların yaşam koşullarının değişmesinden dolayı oluşan kent ütopyalarında da değişimler ortaya çıkmaktadır. Bu dönemin ütopyalarında mimarlık ve kentsel planlama, ideal-kent kavramının gerçek temsilcileri olarak görülmektedir. Dolayısıyla, mimarlar ve kent tasarımcıları, iyi ve ideal yaşam biçimine erişmek için, iyi binalar ile meydan ve sokakların tasarım ve üretilmesine çalıştılar.ABSTRACTBased on the rich content of utopia concept, utopia has become the study’s field of the different disciplines such as philosophy, politics, art, architecture, urban and spatial designing. The date of the first urban utopia come back to the first human settlement, and these utopias were shaped based on the human dreams, hopes, and expectations. In the conceptual framework of utopia, cities are defined as a place for an ideal life, ideal society, and ideal management. Until the industrial revolution cities are defined as areas that provide harmony and created balance between spatial organization, society and maintain the “Good Place” concept.  Urban utopias have expressed different ways of explaining the urban problem and use specific ways for solving these problems. More precisely, the utopias have presented the revolutionary manifestos in their times. From industrial revolution up to the present, from one hand the city forms have been changed based on the technical and scientific developments and social movements, on the other hand the changes have been occurs in the urban utopias concept. So in this period, the concept of utopias are seen as real representatives of the ideal city based on architectural and urban planning.